Welke term wordt soms als alternatief gebruikt voor new wave?
Punk
Heavy Metal
Grunge
Post-Punk
a tenore
adhan
adlib
allegorisch
allnighter
ambient
aria
ashram
atonaliteit
avantgarde
balletpantomime
bandir
bas
bashraf
batterie
bebop
biguine
blaasorkest
black metal
Blue note
blues
bluesrock
bodhrán
boogaloo
boogie woogie
bootleg
bottleneck
bourdontoon
breakbeat
breakbeat
British Invasion
buffo
cabaletta
cabaret
Cali
call-and-response
cantabile
cantate
cantor
castraat
celtic harp
censor
censuur
chaabi
chakra's
chansonnier
chicago-blues
choreograaf
choreografie
Cimbalom
close harmony
cocek
coda
coloratuur
cool jazz
couleur locale
countrypop
countryrock
Csárdás
dansexpressionisme
daraboukka
dawr
deathmetal
delta-blues
Denishawn
derwisjen
dhikr
didgeridoo
disco
distortion
divertimento
divertissement
dixieland
doulab
Duende
duet
duivelshoorntje
easy listening
electro
entree-aria
fender rhodes
finale
finger picking
firqa
flamenco
folk
folkrock
freejazz
fuga
fusion
Gabber
Gadjo
geel
Gitano's
gospel
groove
grunt
Gypsy brass
happy hardcore
headbangen
high and lonesome
hillbilly music
hofkapelmeester
honky tonky
Hora
hornpipe
huisband
Ierse bouzouki
Importeren
improvisatie
Indie
industrial
inquisitie
iPod
jawza
jazzdance
jazzfunk
jig
joik
Juerga
kamandja
kamermuziek
kanoun
kazoo
keyboard
klankkleur
klassiek ballet
klavecimbel
Lautari
layali
leidmotief
Levenslied
libretto
Luisterlied
lunja
Maghreb
mainstream
Manouche
mantra
maqam
maqam al-iraqi
Mashreq
mawwal
mazurka
Mehter
melisma
melodrama
merengue en bachata
mizan
moderne dans
mouwashah
Mp3
musique concrète
musique concrète
nationalisme
nawba
nay
Neue Deutsche Welle
new jack swing
new wave
New wave of British heavy metal
nieuw traditionalisme
Nieuwsgroepen
no wave
nyckelharpa
opera
oratorium
oud
oughniya
pantomime
pas de deux
Peer-to-peer-netwerk
percussie
pibroch
piratenzenders
pit
PMRC
polka
polyfonie
Porajmos
port de bras
presto
primadonna
psychobilly
punk
qasaba
qasida
raï
raï
rare groove
Rave
rebab
recitatief
Recomenderfunctie
reel
reggae
remix
repertoire
requiem
revival
rhythm and blues
Riff
rock
rock-'n-roll
Romani
Romani / Romanes / Rom
romantiek
romantisch ballet
Romantische muziek
rumba catalana
säckpipa
sama'i
sample
santur
scatten
schlager
Scrobbling
Segregatie
Server
shoegaze
Sikhisme
Sinti
sjamanisme
slide
socialistisch realisme
sonate
souljazz
spirituals
stagedive
standards
stonerrock
strathspey
strijkkwartet
swing
symfonie
symfonisch ballet
syncoop
Synthesizer
synthesizer
tahmila
tajwied
taqsim
tarr
techno
tempo di mezzo
tenor
tenor
test
test
thrash metal
Tin Pan Alley
Toque
trekzak
trio
triphop
troubadour
troubadour of trouvère
twaalftoonsreeks
uilleann pipes
uitdraai
umlaut
Uploaden
verisme
Verlichting
wasla
wazn
west coast jazz
western swing
whistles
zijderoute
zouk
zourna
a tenore
Een stijl van polyfonische volkszang uit de regio Barbagio op het Italiaanse eiland Sardinië. A tenore wordt beoefend door een groep van vier mannelijke zangers die ieder een eigen rol vervullen.
adhan
Islamitische oproep tot gebed.
adlib
Geïmproviseerd stukje tekst dat de zanger(es) tijdens optredens tussen de ‘officiële’ tekst gooit. Bijvoorbeeld een uitroep als ‘Ain’t it funky now?’ van James Brown. Ook Otis Redding en Al Green maakten tijdens shows vaak gebruik van deze stijlfiguur die ook terugkeert in veel andere zwarte muziek, met name jazz, blues en gospel.
allegorisch
Symbolisch. Als een abstract begrip (zoals bijvoorbeeld De Deugd of De Liefde) voorgesteld wordt door een persoon, spreekt men van een allegorie.
allnighter
Feesten waarbij de bezoekers de hele nacht dansten op soulmuziek. Dergelijke feesten waren vooral populair in de jaren zeventig in het noorden van Engeland. Tijdens deze feesten werd weinig alcohol gedronken, maar drugs (met name peppillen) waren populair. De allnighters waren daarmee feitelijk een voorloper op de ‘raves’ en andere housefeesten.
ambient
Instrumentale muziek, meestal gemaakt met elektronische instrumenten, soms ook aangevuld met omgevingsgeluiden. De uitgesponnen muziek wil een rustgevend effect hebben op de luisteraar
aria
Lied met orkestbegeleiding, waarin een personage uit een opera of cantate uiting geeft aan zijn of haar gevoelens.
ashram
Een ashram of asjram is een Indiase naam voor een religieuze leefgemeenschap en ontmoetingsplaats. Hier leeft, studeert en werkt men.
atonaliteit
Muziek die zich onttrekt aan de gebruikelijke toonladders
avantgarde
Experimentele, niet in de gangbare categorieën te plaatsen muziek. Avantgarde jazz is een andere benaming voor freejazz.
balletpantomime
Ballet waar de nadruk ligt op het vertellen van het verhaal door middel van mime.
bandir
Met de handen geslagen lijsttrommel met een diameter van ca 60 cm. Aan de binnenzijde van het instrument zijn vaak twee snaren tegen het vel aan gespannen, die bij het spelen meeresoneren.
bas
Lage mannenstem
bashraf
Rondo-achtige compositie, uitgevoerd door een instrumentaal ensemble en bestaand uit een aantal coupletten (khana’s), die voorafgegaan, onderbroken en afgesloten worden door een refrein (taslim). De bashraf is ernstig van toon en heeft veelal een gecompliceerd metrum, dat de gehele compositie beheerst.
batterie
Balletterm: het tegen elkaar tikken van de benen tijdens de sprong
bebop
Vrije, expressieve vorm van jazz met veel ruimte voor het individu, ontstaat als reactie op de bigbandmuziek.
biguine
Een muziekgenre uit Martinique ontstaan in de negentiende eeuw. Biguine is een combinatie van traditionele (Afrikaanse) béle-muziek en (Europese) polka. Elementen van de biguine duiken later ook op in de zouk.
blaasorkest
Verzamelnaam voor harmonie-, fanfare- en brassorkesten. Een Nederlandse fanfare bestaat uit koperen blaasinstrumenten en slagwerk. Een harmonie is iets meer uitgebreid en bestaat ook nog uit houten blaasinstrumenten. Brass bands bestaan alleen maar uit koperen blaasinstrumenten. Per land kan deze indeling verschillen en worden dezelfde termen voor verschillende bezettingen gebruikt. Een blaaskapel die voornamelijk feestmuziek speelt wordt ook wel 'dweilorkest' genoemd.
black metal
Extreme, sterk antichristelijke substroming van metal. Echte undergroundmuziek waarbij de bandleden vaak hun ware gezicht verbergen achter een dikke laag verf (corpsepaint). Stilistische kenmerken zijn snelle drumpartijen (blastbeats) en een hoge, krijsende zang.
Blue note
Een toon die eigenlijk tussen de andere noten op een Westerse toonladder valt. Als je de blue note toevoegt aan een normale toonladder, klinkt die wat wrang. Het toeglijden naar de blue note geeft de muziek het kenmerkende bluesgevoel.
blues
Oorspronkelijk de muziek van de zwarte plattelandsbevolking uit de zuidelijke Amerikaanse staten, voortgekomen uit negro spirituals en slavenliederen.
bluesrock
Vorm van rockmuziek die zwaar leunt op structuren uit de bluesmuziek. Er is veel ruimte voor lange gitaarsolo's. Vooral een populair genre in de jaren zeventig. 
bodhrán
Een trommel van geitenvel gespannen om een frame, dat meestal aangeslagen wordt met een kwastje of speelstokje, tipper genoemd.
boogaloo
Mix van latin (Cubaanse, Puertoricaanse en Dominicaanse muziek) en soul ontstaan in de vroege jaren zestig in New York. Destijds vooral ook populair in die stad. Boogaloo was van invloed op latere muziekstijlen als salsa en disco.
boogie woogie
Vorm van pianoblues, met doorlopende basbegeleiding
bootleg
Illegale uitgaven van materiaal die buiten de artiest om wordt uitgebracht. Het zijn vaak live-opnamen, demo's of outtakes die illegaal op lp of cd geperst worden. Sinds de komst van het internet is de bootleg als fysiek product vrijwel verdwenen.
bottleneck
Rond metalen pijpje dat rond de pink of ringvinger wordt gedaan en langs de snaren van een gitaar wordt bewogen. Zo ontstaat een klagerig geluid. Vroeger werd dit effect bereikt door een afgebroken flessehals te gebruiken.
bourdontoon
Continu klinkende toon, vaak lage bromtoon, als begeleiding van een melodie
breakbeat
Alle dancevarianten waarin gebruik wordt gemaakt van breakbeats: gesamplede funky drums die ‘ge-loopt’ of aan elkaar gemixt worden
breakbeat
Stukje van een soul- of funkplaat waarbij alleen een drumbeat te horen is. Tijdens de vroegste hiphopfeesten isoleerden dj’s deze instrumentale drumbreaks en plakten deze stukje achter elkaar. Zo ontstond de breakbeat waarover rappers gesproken tekst legden.
British Invasion
Benaming voor de grote groep Britse bandjes die in de jaren zestig in korte tijd doorbreken in de Verenigde Staten. In 1964 treden The Beatles op in een Amerikaanse televisieshow. In navolging van The Beatles beleven ook bands als The Kinks, The Rolling Stones, The Who en The Animals gouden tijden in Amerika. 
buffo
Italiaans woord voor komisch
cabaletta
In de negentiende-eeuwse Italiaanse opera, het tweede snelle deel van een tweedelige aria.
cabaret
Theatervorm waarin op komische wijze de draak wordt gestoken met de maatschappij.  
Cali
Benaming en taal van de zigeuners die in Spanje wonen. De grootste concentratie is in Andalusië. De Cali waren van grote invloed op het geluid van de flamenco.
call-and-response
Vraag-en-antwoordspel van de leadvocalist en zijn/haar achtergrondkoor. Deze stijlfiguur komt veel voor in soul en gospel, maar ook in Caribische en West-Afrikaanse muziek.
cantabile
In de negentiende-eeuwse Italiaanse opera, het eerste lyrische deel van een tweedelige aria.
cantate
Gezongen muziekstuk voor een of meer zangers en instrumentalisten.
cantor
Latijns woord voor zanger, maar in de tijd van Bach degene die de leiding heeft over de kerkmuziek.
castraat
Zanger die door middel van castratie de klank van zijn jongensstem behouden had maar wel beschikte over het volume van een volwassen man. Castraten waren heel populair in de periode 1680-1750. Ze verdwenen aan het begin van de 19e eeuw.
celtic harp
Rond de vijfde eeuw na Christus zou de harp door missionarissen naar Bretagne zijn gebracht. In Ierland, Schotland en Wales werd de harp voorzien van metalen snaren (nl. brons, messing, zilver, goudlegeringen). De huidige Keltische harp (haakjesharp) of folkharp is een kopie van deze Gaelische harp, maar voorzien van haakjes om de tonen van de snaren chromatisch te veranderen.
censor
een ambtenaar die opera’s, boeken, toneelstukken en dergelijke moet onderzoeken op ideeën die mogelijk een gevaar vormen voor de maatschappelijke orde.
censuur
het toezicht op teksten in opera's, boeken, toneelstukken en dergelijke door de overheid.
chaabi
Marokkaanse popmuziek.
chakra's
Volgens de traditionele Indiase geneeskunst wordt het fysieke menselijk lichaam omhuld door een etherisch energielichaam, waarin zich bepaalde energiepunten bevinden, chakra’s genaamd. Chakra betekent in het Sanskriet cirkel of wiel. De chakra’s zijn belangrijk voor de doorstroming van levenskracht.
chansonnier
Het Franse woord voor zanger of een liedjesdichter. Een chansonnier kan ook een liederenboek zijn.
chicago-blues
Vorm van blues die is ontwikkeld in Chicago. Kenmerkend voor de Chicago-blues is het gebruik van elektrische gitaar. Grootste artiesten in dit genre zijn Muddy Waters en Howlin' Wolf. 
choreograaf
Iemand die dansen ontwerpt
choreografie
Een ontworpen dans
Cimbalom
Snaarinstrument, ook wel citer of in oud-Nederlands hakkebord geheten. De cimbalomspeler slaat met kleine hamertjes op de snaren van de cimbalom.
close harmony
Zangstijl waarbij de stemmen van vier of vijf vocalisten elkaar harmonisch aanvullen. Deze zangstijl was populair in gospelmuziek (de zogenaamde ‘jubilee quartets’) en doo-wop. Deze muziekstijlen hadden een grote invloed op soul. Vooral mannengroepen (The Temptations, The Four Tops, The Trammps) maakten deze stijl populair. Later ook terug te horen in r&b bij groepen als Boyz II Men en En Vogue.
cocek
Dansvorm. Populair op de Balkan. Frequent gespeeld door zigeunerorkesten, vooral tijdens bruiloften.
coda
Allerlaatste gedeelte van een deel van een muziekstuk. Coda is Italiaans voor staart.
coloratuur
Versieringen in de zang
cool jazz
Rustige vorm van jazz, geïnspireerd op Europese klassieke kamermuziek.
couleur locale
lokale kleur; in opera spreekt men van 'couleur locale' als in de muziek te horen is, waar en wanneer het verhaal zich afspeelt
countrypop
Gepolijste vorm van country waar elementen uit de popmuziek in worden opgenomen.
countryrock
Country met rockinvloeden zoals prominente drums en stevig gitaarwerk. Ontstaan eind jaren zestig en groot geworden in de jaren zeventig.
Csárdás
Hongaarse dans in 2/4 en 4/4 ritme. De dans begint langzaam (‘lassu’ in het Hongaars) en eindigt snel (‘friss’).
dansexpressionisme
Een dansstroming waarbij het vooral belangrijk is dat de danser zijn persoonlijke gevoelens uit.
daraboukka
Trommel van aardewerk in de vorm van een vaas. Soms ook geschreven als 'darbouka'.
dawr
Letterlijk 'kring'). Omvangrijke vocale vorm, bestaande uit twee delen. Het eerste deel, de madhab, is gecomponeerd; het tweede, veel uitgebreidere deel, de eigenlijke dawr, wordt grotendeels geïmproviseerd. Het omvat langzamere en snellere delen, in verschillende wazns (ritmes), en een uitgebreid deel waarin koor en improvisator elkaar afwisselen (de hank). In de loop van dit deel wordt naar een melodisch en emotioneel hoogtepunt toegewerkt, waarna de dawr wordt afgesloten met de gehele of gedeeltelijke melodie van de madhab.
deathmetal
Metalsubgenre dat in de late jaren tachtig ontstond. Pioniers waren Death en Morbid Angel in Florida en de Zweedse groepen Entombed en Dismember. Grotendeels in het verlengde van thrashmetal, maar dan met de opvallende ‘grunt’, een grommende keelklank, als zang.
delta-blues
Oervorm van de blues, ontstaan in de delta van de rivier Mississippi, in het zuiden van de Verenigde Staten. Plattelandsmuziek van arme zwarten. 
Denishawn
Een Amerikaanse dansschool opgericht in 1915 door Ted Shawn en Ruth St.Denis.
derwisjen
Een mystieke islamitische orde, die gelooft dat God (Allah) in alles aanwezig is. Muziek speelt vaak een grote rol in de rituelen van de derwisjen.
dhikr
Ook wel: zikr. Godsdienstoefening (letterlijk: herhaling), waarbij steeds de naam Allah of een korte gbedsformule wordt gereciteerd.
didgeridoo
De didgeridoo is een blaasinstrument van de Aboriginals uit Australië, gemaakt van een uitgeholde boomtak, met een binnendiameter van circa 4 cm en lengte van 1 tot 1,5 meter. De klank is laag en brommend.
disco
De eerste muzieksoort die speciaal gericht is op een danspubliek en gekenmerkt wordt door een monotone, hypnotiserende en stuwende beat met een hoofdrol voor basdrums en hi-hat.
distortion
Technische term voor het oversturing van een signaal, in de popmuziek meestal die van een gitaarversterker. Dit geluid werd zo populair dat er vanaf de jaren zestig pedaaltjes op de markt kwamen om dit geluid te bewerkstelligen.
divertimento
Luchtig, onderhoudend muziekstuk voor meerdere spelers.
divertissement
Een reeks van dansen waar het puur gaat om de vorm en de virtuositeit
dixieland
Oude vorm van jazzmuziek met veel ruimte voor improvisatie, Dixie Land is de benaming voor de zuidelijke staten tijdens de Amerikaanse burgeroorlog.
doulab
Korte instrumentale compositie die wordt gespeeld als inleiding op een vocaal stuk (bijv. een dawr of mouwashah).
Duende
Spaanse term om een gevoel van authentieke emotie uit te drukken. Geldt als een kenmerk voor een goede flamenco-artiest. Is te vergelijken met het begrip ‘soul’ in Afro-Amerikaanse muziek.
duet
Een zangstuk voor twee stemmen.
duivelshoorntje
Gebaar waarbij pink en wijsvinger worden opgestoken. Stevig ingeburgerd als groetgebaar onder hardrockfans. Van oudsher in Italië een gebaar (de 'corna') om het kwaad mee te bezweren, vergelijkbaar met het afkloppen op ongeverfd hout.
easy listening
Een vorm van popmuziek en amusementsmuziek die in het midden van de twintigste eeuw opkwam. De muziekstijl kenmerkt zich door eenvoudige, pakkende melodielijnen, rustige harmonieën en rustig dansbare ritmes.
electro
Muziek die eind jaren zeventig/begin jaren tachtig ontstaat, als synthesizers voor het eerst intensief worden gebruikt om popmuziek te maken. De synthesizermuziek die disco en krautrock als uitgangspunt neemt, wordt electro genoemd.
entree-aria
de eerste aria van een hoofdpersonage in een opera, ook wel 'aria di sortita' of 'cavatina' genoemd.
fender rhodes
Een elektrisch toetsinstrument, dat in de jaren veertig is ontworpen door de Amerikaan Harold Rhodes. Het instrument wordt op dezelfde manier bespeeld als een piano. Het verschil is dat iedere toets een soort stemvork aanslaat in plaats van pianosnaren.
finale
Laatste deel van een muziekstuk.
finger picking
Tokkeltechniek op de gitaar of banjo, waarbij vaak in een razend tempo arpeggio's (toonladders) worden gespeeld. De duim speelt de baspartij.
firqa
Ensemble. Een klassieke firqa bestaat uit vijf tot zeven musici. Gewoonlijk spelen zij de volgende instrumenten: nay, oud, rebab, kamandja, tarr, daraboukka, qanoun. In de Maghreb komt de qanoun niet of weinig voor. De rebab is een typisch Maghrebijns, klompvormig strijkinstrument. Moderne firqa’s zijn soms vele malen groter dan de klassieke en maken naast traditionele instrumenten ook gebruik van Westerse zoals de cello, de piano en de klarinet.
flamenco
Zuid-Spaanse volksmuziek, die gekenmerkt wordt door complexe ritmes, ingenieus gitaarspel en aangrijpende zang. Flamenco uit zich in drie vormen: de dans, het lied en het gitaarspel.
folk
Oude volksliedjes die in de loop der eeuwen door immigranten uit hun oorsponkelijke vaderland naar de Verenigde Staten werden meegenomen. Deze liedjes werden vaak van generatie tot generatie overgedragen.
folkrock
Folk met invloeden uit de rock, zoals prominente drums en stevig elektrisch  gitaarwerk. Ontstaan in de jaren zestig en korte tijd een heuse rage in Amerika.
freejazz
Niet aan muzikale regels gebonden vorm van jazz. Wordt ook avantgarde jazz genoemd.
fuga
een muziekstuk verwant aan de canon; het componeren van een fuga vereist veel theoretische kennis van de componist.
fusion
Mix van jazz en funk.
Gabber
In Nederland ontwikkelde vorm van snelle house met overstuurde bassen.
Gadjo
Benaming van zigeuners voor niet-zigeuners.
geel
Ook: 'jil'. Egyptische popmuziek.
Gitano's
De zigeuner/Roma bevolking in Spanje. Het grootste deel van de Gitano's woont in de zuidelijke provincie Andalusië.
gospel
Letterlijke vertaling: evangelie. Religieuze muziekstijl die aan het begin van de twintigste eeuw in de Verenigde Staten ontstond. Gospelmuziek had een grote invloed op soul, al was het alleen al dat veel soulzangers en zangeressen in een gospelkoor begonnen te zingen.
groove
Het swinggevoel dat wordt gecreeerd door de interactie tussen de ritmesectie van een band (drums, bas, gitaar en toetsen). Groove is van essentieel belang in genres als funk, soul, fusion, salsa en rock. Het woord wordt vaak gebruikt om het aspect van de muziek te beschrijven dat de luisteraar doet bewegen.
grunt
Laag grommende keelzang die gebruikt wordt in de deathmetal. Er zijn zelfs kampioenschappen grunten met prijzen voor de hardste en mooiste grunt.
Gypsy brass
Ook wel 'Balkan brass'. Marketingterm voor de fanfares van zigeuners. Deze stijl is ontstaan op de Balkan toen zigeuners zich in de negentiende en vroege twintigste eeuw ontfermden over de blaasinstrumenten van het Ottomaanse leger.
happy hardcore
Een toegankelijke versie van gabber die in de jaren negentig vooral onder de jeugd gretig aftrek vindt.
headbangen
Het hoofd op en neer bewegen op het ritme van de muziek. Headbanger is ook een synoniem voor iemand die van metal houdt.
high and lonesome
Typische hoge manier van zingen, die door zangers als Bill Monroe en Hank Williams wordt ontwikkeld. Met de kermende uithalen en de snik in de stem werd de eenzaamheid van de zanger uitgedrukt.
hillbilly music
Vroege, enigszins denigrerende benaming voor de eerste commerciële folk. Later veranderde de naam in country & western.
hofkapelmeester
Dirigent van de hofkapel, een groep spelers en zangers in dienst van het hof.
honky tonky
Dranklokaal in de periode na de drooglegging. Tevens de benaming van de countrymuziek die in deze bars ontstond.
Hora
Cirkeldans afkomstig van de Balkan. Andere benamingen zijn ‘horo’, ‘oro’ en ‘kolo’. De dans wordt vooral gedanst tijdens bruiloften.
hornpipe
Hornpipe slaat op verschillende dans- en muziekvormen in Groot-Brittannië, vanaf de 17de eeuw tot nu. Als Ierse dans heb je een langzame en snelle variant, meestal in 4/4 maar ook wel 2/2 maatsoort. In Schotland/Noord-Engeland kom je ook wel 3/2 of 9/4 maatsoorten tegen.
huisband
Groep waarvan de bandleden in loondienst zijn van een platenlabel. Alle grote soullabels hadden zo’n huisband. Het bespaarde de kosten en labels kregen zo een herkenbaar geluid. Voorbeelden van huisbands: The Funk Brothers (bij Motown), Booker T & The MGs (bij Stax en Atlantic) en MFSB (bij Philly International).
Ierse bouzouki
Een aangepaste vorm van de Griekse langhalsluit, die in de jaren zestig populair werd in Ierland. De Ierse variant heeft een stevige platte hals, een platte druppelvormige kas en zwaardere snaren.
Importeren
 Het overzetten van bijvoorbeeld muziekbestanden van een cd op een computer. 
improvisatie
Muziek die ter plekke bedacht wordt. Ook wel instant composing genoemd.
Indie
Afkorting van independent (onafhankelijk) die vaak als synoniem voor alternative wordt gebruikt. Strikt genomen vallen alleen bands die op kleine, onafhankelijke platenmaatschappijen (de zogenaamde indie's) zitten onder deze term, maar in de praktijk wordt hij voor een veel grotere groep artiesten gebruikt.
industrial
Elektronisch genre vol mechanische geluiden die zo uit een grauwe industriestad lijken te komen.
inquisitie
Rechtbank van de katholieke kerk, die tot doel had het veroordelen van ketters (ongelovigen)
iPod
Een draagbare digitale muziek- en mediaspeler.
jawza
Tweesnarig Irakees strijkinstrument, wordt bij het bespelen rechtop op de knie geplaatst.
jazzdance
Een reeks van dansstijlen die zijn wortels heeft in de Afro-Amerikaanse dans en die in de jaren 1950 ontwikkeld werd tot een vorm van kunstdans.
jazzfunk
Integratie van funk in souljazz, waarbij de aloude swing werd vervangen door een stevige groove.
jig
Een levendige volksdans en bijbehorende muziek, ontstaan in 16de-eeuws Engeland, maar nu zeer populair in Ierland en Schotland.
joik
Traditionele volkszang van de Saami. Joik is het Samische woord voor 'lied'.
Juerga
Spontaan flamencoconcert van gitano’s in een informele setting. Het tegenovergestelde van een concert in een zaal of theater.
kamandja
Eén- of tweesnarig strijkinstrument, dat bij het spelen op de knie wordt geplaatst. Tegenwoordig wordt daarmee veelal de Europese (alt)viool bedoeld.
kamermuziek
Muziek voor slechts enkele spelers.
kanoun
Ca. 70-snarige citer in de vorm van een trapezium met één rechte hoek. De snaren worden met de vingers van beide handen getokkeld. Net als bij de Europese harp kan elke snaar tijdens het spelen worden verstemd.
kazoo
Grappig blaasinstrument waarmee een karakteristiek, trompetachtig geluid te fabriceren is.
keyboard
Elektronisch toetsinstrument die werkt met presets: fabrieksinstellingen die niet of nauwelijks kunnen worden aangepast. Dit in tegenstelling tot de vaak geheel te bewerken geluiden die de synthesizer kan voortbrengen. Keyboards doen vaak snaar-, strijk of blaasinstrumenten na.

klankkleur
Alle geluidsbronnen hebben een bepaalde klankkleur. Dit is het karakteristieke element van een instrument of stem. 'Dof' en 'schel' zijn bijvoorbeeld twee (tegengestelde) beschrijvingen van een klankkleur. Een ander woord voor klankkleur is timbre.
klassiek ballet
De oudste vorm van ballet, gebaseerd op een techniek die al eeuwenlang op academies geleerd wordt.
klavecimbel
Toetsinstrument waarbij de snaren worden aangetokkeld in plaats van aangeslagen zoals bij de piano.
Lautari
Benaming voor zigeunermuzikanten uit Roemenië. De term stamt af van het Roemeense woord voor ‘luit’ (lauti), al spelen de lautari een veelvoud aan verschillende instrumenten.
layali
De layali is, net als de mawwal, een  solo-improvisatie in een vrij ritme, maar heeft als enige tekst het makkelijk zingbare woord layali (o, mijn nachten).
leidmotief
Een kort melodisch motief (of harmonische progressie) dat een bepaald idee, persoon of voorwerp karakteriseert. Leidmotieven worden veel gebruikt in filmmuziek: de held en de schurk krijgen een eigen herkenningsdeuntje.
Levenslied
Liedjes voor en door het volk gezongen. Gesteld in eenvoudige taal, vaak verhalend over tragische gebeurtenissen. Ook wel smartlap genoemd.  
libretto
Operatekst. Libretto’s worden meestal geschreven door dichters die hierin gespecialiseerd zijn. Beroemde librettisten zijn Pietro Metastasio, Lorenzo da Ponte, Francesco Piave, Eugène Scribe en Giacosa & Ilica.
Luisterlied
Lied waarvan de tekst het belangrijkst is. Heeft de oorsprong in het theater en is vaak poetisch van aard.
lunja
Een vrolijke, ongecompliceerd klinkende compositie in een binaire maat en een met de bashraf vergelijkbare rondo-vorm. Een van de coupletten is daarbij veelal gereserveerd voor een improvisatie door een van de leden van het ensemble.
Maghreb
Geografische term. Verzamelnaam voor Marokko, Algerije, Tunesië en Libië. 
mainstream
Benaming voor de (steeds veranderende) heersende stroming binnen kunstzinnige en culturele uitingen.
Manouche
Benaming voor de Roma van Frankrijk. De term wordt soms ook gebruikt om de zigeunerjazzstijl van Django Reinhardt en aanverwante artiesten te omschrijven.
mantra
Een mantra is een klank, woord, zin, gedicht of gebed dat gereciteerd wordt en eindeloos herhaald. Het chanten/zingen van mantra’s zou volgens de yogabeoefening de ziel reinigen.
Hoewel het woord mantra uit het Sanskriet komt, worden in feite in alle religies vele, telkens verschillende, mantra's gebruikt voor verschillende doelen. Bijvoorbeeld om een status van trance of om geestelijke zuivering te bereiken, voor het verkrijgen van siddhi's (mystieke vermogens) of om de genade van God (kŗpa) te verwerven.
maqam
De scalaire ordening van het toonmateriaal van een compositie. Impliciet worden daarmee ook bedoeld karakteristieke motieven en melodische formules, zoals aanhef en slotcadens, die de compositie met andere gemeen heeft. In Noord-Afrika wordt de maqam 'tab' genoemd.
maqam al-iraqi
Tot de klassieke muziek van Irak behorende vocale improvisatie, met als tekst een klassiek Arabisch gedicht, begeleid door een klein instrumentaal ensemble. Voor de uitvoering van de maqam al-iraqi gelden vaste regels.
Mashreq
Geografische term. Omvat Irak, Syrië, Libanon en Jordanië.
mawwal
Vocale solo-improvisaties in een vrij ritme. Het is de vocale tegenhanger van de taqsim. De mawwal heeft als tekst een klassiek, meestal zevenregelig gedicht.
mazurka
Een Poolse volksdans in driedelige maatsoort, meestal in een levendig tempo en met een accent op de tweede of derde tel.
Mehter
Blaaskapel van het Ottomaanse leger. Met de opmars van de Ottomanen (Turken) in het zuidoosten van Europa leerden de Europeanen blaasinstrumenten (en dergelijke orkesten) kennen.
melisma
Vocale techniek waarbij de zanger(es) meerdere noten zingt op één lettergreep in de tekst. Wordt veelvuldig gebruikt in gospel en volksmuziek uit het Midden-Oosten, maar is recent vooral bekend als techniek onder r&b-zangeressen. Vooral Whitney Houston, Mariah Carey en Beyoncé gebruiken deze ietwat gekunstelde stijlfiguur.
melodrama
in een toneelstuk, een dialoog die door muziek begeleid wordt.
merengue en bachata
Muziek- en dansvormen uit de Dominicaanse Republiek, waarbij de eerste energiek en de ander melancholisch van toon is. In tegenstelling tot merengue is bachata langzaam van tempo.
mizan
In de Magreb gebruikelijke benaming voor de metrisch-ritmische basis van een compositie of improvisatie, weergegeven als een trompatroon van zware (dum) en lichte (tak) slagen. Zie ook: wazn.
moderne dans
Een vorm van Westerse kunstdans die ontwikkeld werd aan het begin van de twintigste eeuw als alternatief voor klassiek ballet.
mouwashah
Een coupletlied, gebaseerd op een strofisch gedicht met rijmschema:  aaabb cccbb dddbb .... Er kan ruwweg een onderscheid gemaakt worden in een Oost-Arabische (Egypte en Syrië) en een West-Arabische traditie (Tunesië, Algerije, Marokko).
Mp3
Mp3 is een afkorting van MPEG-1 layer 3. Dit is een techniek om geluid digitaal op te slaan, waarbij de geluidsbestanden relatief klein in omvang blijven.
musique concrète
Muziek waarin met opgenomen, herkenbare klanken een soort geluidsfilms werden gemaakt. Aartsvaders hiervan zijn Pierre Schaeffer en Pierre Henry, bekende componisten zijn François Bayle en later Francis Dhomont
musique concrète
Muziek waarin met opgenomen, herkenbare klanken een soort geluidsfilms werden gemaakt. Aartsvaders hiervan zijn Pierre Schaeffer en Pierre Henry, bekende componisten zijn François Bayle en later Francis Dhomont
nationalisme
Een voorliefde voor alles wat met het eigen land en volk te maken heeft en het streven naar zelfstandigheid van de eigen natie.
nawba
Vocale meestal vijfdelige vocale suite samengesteld uit mouwashahs. Alle delen  hebben dezelfde tab‛ (‘toonsoort’) maar een verschillende mizan (ritmische structuur), en kunnen naar keuze een of meer mouwashahs bevatten. Er zijn drie Maghrebijnse tradities: een Tunesische, een Algerijnse en een Marokkaanse traditie.
nay
Kops geblazen rechte rietfluit zonder kleppen. In Turkije 'ney' genoemd.
Neue Deutsche Welle
Letterlijk: 'nieuwe Duitse golf'. De Duitstalige tegenhanger muziekgenre van new wave. Dit genre was eind jaren zeventig en begin jaren tachtig erg populair.
new jack swing
Ook wel: ‘swingbeat’. Muziekstijl die de schakel vormt tussen soul en r&b. Door het veelvuldig gebruik van synthesizers en drumcomputers eigenlijk een elektronische variant van soul. Ontstaan in het midden van de jaren tachtig en vooral toen ook populair.
new wave
Uit punk voortgekomen popstroming die zelfwerkzaamheid en artistieke vrijheid hoog in het vaandel heeft.
New wave of British heavy metal
Muziekstroming die eind jaren zeventig opkomt. De tweede generatie van succesvolle hardrockgroepen uit Engeland. Bekende namen: Iron Maiden, Judas Priest en Motörhead. Van grote invloed op thrashmetalgroepen.
nieuw traditionalisme
Traditionele country, zonder pop- of rockinvloeden, die door de betere opnamekwaliteit ook voldoet aan de eisen van de moderne consument.
Nieuwsgroepen
Nieuwsgroepen zijn begonnen als discussieplaats op internet. Toen gebruikers erachter kwamen dat je ook bestanden op het forum kon plaatsen, zorgde dit ervoor dat nieuwsgroepen uitgroeiden tot een populair downloadmedium. 
no wave
Compromisloze versie van new wave, wars van het radiovriendelijke karakter dat sommige new wave-bands hadden in de jaren tachtig.
nyckelharpa
Letterlijk: sleutelharp. Een snaarinstrument afkomstig uit Zweden welke vaak gebruikt wordt voor volksliederen. De nyckelharpa is verwant aan de draailier.
opera
Gezongen drama of komedie.
oratorium
Uitgebreid muziekstuk voor zangers, koor en orkest gebaseerd op een geestelijk verhaal, vaak uit de bijbel. Voorbeelden zijn Händels Messiah, Mendelssohns Elias en Waltons Beshazzar's Feast.
oud
Luit, meestal 6-snarig. Met lidwoord (al-) in het Nederlands verbasterd tot luit. Wordt met een plectrum bespeeld. Soms ook gespeld als 'oed' of 'ud'.
oughniya
Letterlijk: 'zangstuk'. Coupletlied, dat in de jaren dertig van de vorige eeuw populair werd dankzij de radio, de film en de grammofoonplaat. Door de coupletstructuur was de lengte van het lied gemakkelijk aan te passen aan de betrekkelijk korte speelduur van de 78-toerenplaten uit die tijd. De bekendste vertolkster is Om Kalsoum (1898-1975) geweest. Veel van de oughniya’s die zij zong waren gecomponeerd door Riyad as-Sunbati (1908-1981), op teksten van Ahmad Rami (1892-1981).
pantomime
Het uitdrukken van gevoelens en handelingen door middel van gebaren.
pas de deux
Een dans voor twee dansers
Peer-to-peer-netwerk
Een computernetwerk waarin de aangesloten computers gelijk zijn en (muziek)bestanden onderling kunnen uitwisselen. 
percussie
Slagwerk.
pibroch
Scottish highland pipes. Een grote grote luide doedelzak met drie bourdontonen (= continu klinkende tonen). De blaasbalg krijgt lucht doordat de speler in een pijp lucht inblaast.
piratenzenders
Illegale radiostations van zendamateurs. Draaien voornamelijk artiesten uit de eigen regio (vaak levenslied).
pit
Ook wel: 'circle pit'. Benaming voor het publiek dat bij metal- en punkconcerten recht voor het podium staat en daar rond springt en tegen elkaar aanbeukt.
PMRC
Afkorting voor Parents Music Resource Center. Organisatie die zich vooral in de jaren tachtig en negentig inzette voor het verbieden van muziek met controversiële teksten. Vooral hardrock- en hiphopartiesten vormen het mikpunt van de PRMC. Eén van de successen van de lobby is de sticker op cd’s die waarschuwt voor ‘explicit content’, oftewel aanstootgevende liedteksten.
polka
Een levendige Poolse dans en muziekgenre. Ontstaan in 19de-eeuws Bohemië, maar inmiddels populair in heel Europa en zelfs Amerika.
polyfonie
Meerdere melodieën welke tegelijkertijd worden gezongen. Alle stemmen hebben een eigen volwaardige rol.
Porajmos
De uitroeiing van de zigeuners tijdens de Tweede Wereldoorlog. Naar schatting kwamen er rond de één miljoen zigeuners om tijdens de oorlog. De letterlijke betekenis van Porajmos is ‘vernietiging’.
port de bras
“het dragen van de armen”, het bewegen van de armen naar diverse posities
presto
Italiaans voor zeer snel.
primadonna
Italiaans woord voor zangeres die hoofdrollen vertolkt; Letterlijke betekenis: eerste vrouw.
psychobilly
Rockabillyvariant die gespeeld wordt met de agressie en de energie van de punk. Ontstaan in de jaren tachtig.
punk
Tegendraadse, lawaaiige en simpele popmuziek, ontstaan halverwege de jaren zeventig. Van oorsprong heeft punk een hoog anti-establishment gehalte.
qasaba
Ook: gasba. Rechte fluit van ca. 60 centimeter met zes vingergaten en één duimgat halverwege de pijp. Het instrument wordt op de scherpe bovenrand aangeblazen.
qasida
Een lang, meestal verhalend lied waarvan alle regels hetzelfde metrum hebben.
raï
Algerijnse popmuziek.
raï
Algerijnse popmuziek.
rare groove
Moeilijk te traceren, obscure soul, jazz en funkmuziek op vinyl.
Rave
Engelse benaming voor (doorgaans illegaal georganiseerde) housefeesten in verlaten warenhuizen, fabriekshalen of treinstations.  Naast Engeland werden raves ook gehouden in andere Europese landen.
rebab
(1) In de Magrebijnse klassieke muziek een klompvormig een- of tweesnarig strijkinstrument dat door de leider van het ensemble wordt bespeeld.  (2) In de Oost-Arabische volksmuziek een een- of tweesnarig zogenaamde spiesvedel, waarop de sha’ir (verhalenverteller, dichter)  zich begeleidt. Bij het spelen wordt de rebab op de knie geplaatst.
recitatief
Gedeeltes in een opera waarin min of meer (zingend) gesproken wordt. Er bestaan twee vormen. Het recitativo accompagnato wordt begeleid door orkest, het recitativo secco alleen door klavecimbel.
Recomenderfunctie
Deze functie doet op basis van luisterstatistieken suggesties voor muziek in of van soortgelijke genres en artiesten.

reel
In Ierland is dit de populairste dansvorm en bijbehorende muziek. In Schotland is het een van de vier traditionele dansen (jig, reel, strathspey en waltz). Een reel is in tweedelige maatsoort, met het accent op de eerste en derde tel.
reggae
Een muziekstijl die eind jaren zestig op Jamaica werd ontwikkeld. Hoewel het vaak wordt gebruikt om te refereren aan de meeste soorten Jamaicaanse muziek, wordt met de term reggae eigenlijk de muziek bedoeld die ontstond als verdere ontwikkeling van ska en rocksteady.
remix
Het opnieuw mixen (letterlijk mengen van geluiden) van een nummer. Daarvoor kunnen de aanwezige geluiden worden gebruikt, maar ook nieuwe elementen en geluidseffecten worden toegevoegd.
repertoire
Begrip uit de muziek- en theaterwereld. Het omvat alles wat een kunstenaar, muzikant of gezelschap kan uitvoeren.
requiem
Dodenmis, mis voor overledenen in de rooms-katholieke kerk. Bekende requiems zijn die van Mozart, Brahms, Delius en hans Werner Henze.
revival
Opleving in interesse in een bepaalde kunstvorm. Eens in de paar jaar is er een ‘soul revival’, een herwaardering van het oorspronkelijke soulgeluid uit de jaren zestig en zeventig.
rhythm and blues
Een muziekgenre met invloeden uit jazz, gospel en blues, oorspronkelijk ontstaan bij de Afro-Amerikaanse artiesten. De term werd in 1947 ingevoerd door Jerry Wexler van Billboard magazine. Het moest de plaats van race music (rassenmuziek) innemen, een term die beledigend opgevat werd door de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten.
Riff
Herkenbaar stukje muziek, dat steeds terugkomt.  In de rock 'n' roll vaak uitgevoerd door een gitaar. Wordt ook wel lick genoemd.
rock
Opwindende muziek die in de jaren zestig ontstond in het verlengde van rock-'n-roll en blues. Voorbeelden: The Rolling Stones, The Kinks en The Who. Gedurende de jaren zeventig ontstaat er meer diversiteit. De hardrockers schroeven het volume op, glamrock legt de nadruk op het showelement en binnen progrock is experimenteerdrift en technisch kunnen belangrijk.
rock-'n-roll
Rock & roll is de oervorm (rebels en opwindend) van de popmuziek, halverwege de jaren vijftig ontstaan uit een samensmelting van country&western en rhythm&blues.
Romani
De taal van de zigeuners in Midden- en Oost-Europa. Volgens taalkundigen wijken de onderlinge dialecten zo zeer van elkaar af, dat er beter van verschillende talen gesproken kan worden. Het Romani heeft geen gestandaardiseerd schrift. De taal is verwant aan Hindi en Punjabi. Soms ook Rom of Romanes genoemd.
Romani / Romanes / Rom
De taal van de zigeuners in Midden- en Oost-Europa. Volgens taalkundigen wijken de onderlinge dialecten zo zeer van elkaar af, dat er beter van verschillende talen gesproken kan worden. Het Romani heeft geen gestandaardiseerd schrift. De taal is verwant aan Hindi en Punjabi.
romantiek
Stroming van eind 18e en begin 19e eeuw waarin gevoel en verbeelding centraal staan.
romantisch ballet
De ballettraditie in de 19e eeuw, toen het publiek de voorkeur gaf aan avondvullende veelal sprookjesachtige balletten met in de hoofdrol de ballerina op spitzen gekleed in tutu.
Romantische muziek
Een westerse klassieke muziekstijl ontstaan aan het begin van de negentiende eeuw. Er werden steeds grotere en gecompliceerde stukken geschreven. Het belangrijkste thema zijn de menselijke emoties.
rumba catalana
Muziekgenre met een hoofdrol voor de akoestische gitaar. Ontwikkeld door de gitano's (zigeuners) van Barcelona in het begin van de jaren vijftig.
säckpipa
Doedelzak uit Scandinavië.
sama'i
Een instrumentale compositie met een rondo-achtige vorm. Ze is vergelijkbaar met de bashraf, maar is lichter van karakter en staat altijd in een tiendelige maat, behalve de laatste khana, die ternair is.
sample
Sample is het Engelse woord voor ‘steekproef’ of ‘monster’. Binnen de muziek heeft het de betekenis van ‘muziekfragment’. Hiphop- en r&b-artiesten ‘leenden’ vaak stukjes muziek van oudere soul-, funk- en rockplaten en componeerden daar een nieuw nummer voor. Voorbeeld: het nummer I’ll Be Missing You van Puff Daddy bevat een sample van een nummer (Every Breath You Take) van The Police.
santur
Op de Hongaarse cimbalom gelijkend citervormig instrument met 23 snaren die met stokjes worden aangeslagen.
scatten
Woordloos zingen of improviseren met de stem.
schlager
Duits muziekgenre, tegenhanger van het Nederlandse ‘levenslied’. Ontstaan in de jaren vijftig maar de herkenbare refreinen en melodieën zijn vaak geïnspireerd op oude volksliedjes. Het is muziek, die meestal vrolijk en opbeurend is, maar soms ook sentimenteel klinkt. Bekende artiesten: Heino, Rex Gildo, Udo Jürgens en Andrea Berg.
Scrobbling
Dit is een afgeleide van het Audioscrobbler-muzieksysteem. Hiermee worden luisterstatistieken bijgehouden, bijvoorbeeld wat je wanneer hebt gehoord. 
Segregatie
Scheiding van rassen in de Verenigde Staten. Alles, van radiostations tot zitplaatsen in de bus, was gescheiden in een zwart deel en een blank deel. 
Server
De computer in een netwerk die gegevens of bestanden verstrekt aan andere computers in dat netwerk (de clients). 
shoegaze
Donkere, haast depressieve muziek die doordrenkt is van reverb. De naam is afkomstig van het feit dat veel shoegazebands naar de grond kijken tijdens optredens. Hetzij omdat ze verlegen zijn, hetzij omdat ze geconcentreerd naar de talrijke effectpedalen aan hun voeten kijken.
Sikhisme
Het Sikhisme is een monotheïstische godsdienst die in het begin van de zestiende eeuw in Noord-India ontstond met als eerste leermeester Goeroe Nanak (1469-1539). Zijn ideologie was: “Alle mensen zijn gelijk, vormen een onderdeel van het Goddelijke licht en kunnen de allerhoogste (spirituele) staat bereiken door samen te smelten in die éne almachtige God.” De basisgedachten zijn: één God, gelijkheid, rechtvaardigheid en vrijheid voor iedereen.
Sinti
Zigeunerclan, voornamelijk levend in Duitsland en Nederland. Django Reinhardt was een Sinti, net als de leden van het Rosenberg Trio.
sjamanisme
Sjamanisme is een overkoepelend begrip voor rituelen en praktijken uit diverse traditionele culturen waarin de natuur nog gezien wordt als goddelijk. Een sjamaan is iemand die contact heeft met ‘een andere werkelijkheid’ dan de zichtbare.
slide
Een in zuidwest-Ierland ontstane dansmuziek die lijkt op een snellere variant van de jig. In 12/8 maatsoort.
socialistisch realisme
Een realistische kunststroming die ontwikkeld werd in de Sovjet-Unie; in het realisme staan geen koningen of mythische figuren centraal maar gewone mensen.
sonate
Italiaanse aanduiding voor een stuk voor één of meer instrumenten.
souljazz
Een ontwikkeling vanuit de hard bop met invloeden vanuit blues, gospel en rhythm & blues met kleine formaties. Anders dan hard bop, legt soul jazz meer de nadruk op repeterende grooves en melodische thema's en de improvisaties zijn doorgaans minder ingewikkeld.
spirituals
Liederen met thema’s uit het christelijke geloof, ontstaan op de slavenplantages van Amerika in de negentiende eeuw.
stagedive
Duik vanaf het podium in het publiek. Ontstaan tijdens punkconcerten, maar later ook populair in de metal en alternatieve rock. Inmiddels verboden bij de meeste concertzalen en muziekfestivals.
standards
Stukken en liedjes in de jazz met een klassieke status die in menig repertoire voorkomen.
stonerrock
Lome en logge rockvariant die in de jaren negentig populair is. De muziek is schatplichtig aan het werk van hardrockpioniers als Black Sabbath.
strathspey
Een dansmelodie in 4/4 maatsoort. Lijkt op de hornpipe maar is langzamer en statiger en bevat sprongetjes in de melodie (noten worden verlengd met een punt). Voorbeelden: Auld Lang Syne en The Bonnie Banks o' Loch Lomond.
strijkkwartet
Muziekstuk voor vier strijkers: twee violen, altviool en cello.
swing
Ongrijpbaar muzikaal fenomeen, ontstaat door de wrijving tussen verschillende ritmische lagen, veel gebruikt in jazz. De naam swing wordt ook gebruikt als genre-aanduiding van de muziek van de big bands.
symfonie
Uitgebreid orkestwerk in drie of vier delen, soms met koor.
symfonisch ballet
Een niet-verhalend ballet gemaakt op een klassiek muziekstuk (oorspronkelijk een symfonie) dat niet bedoeld is als balletmuziek.
syncoop
In syncopische muziek staan ritmes en accenten haaks op elkaar waarbij het totaal een nieuw ritme vormt.
Synthesizer
Een elektronisch muziekinstrument dat klanken en geluiden kunstmatig (meestal elektronisch) opwekt. Met een synthesizer is het mogelijk het op te wekken geluid vergaand te beïnvloeden, zodat nieuwe, nog niet bestaande klanken gemaakt kunnen worden. Ook kunnen sommige synthesizers de klanken van reeds bestaande (akoestische) instrumenten, bijna perfect nabootsen (bijvoorbeeld piano of orgel).
synthesizer
Elektronisch muziekinstrument dat een grote variatie aan geluiden kan produceren.
tahmila
Een soort muzikale dialoog tussen een van de afzonderlijke leden van het instrumentale ensemble en het ensemble als geheel. Na een gezamenlijk gespeelde inleiding, begint de eerste solist met een reeks metrische improvisaties, die elk in een andere maqam staan en steeds worden afgesloten door een door het ensemble gespeeld gedeelte van de inleiding. Na vier of vijf improvisaties wordt de inleiding geheel herhaald, waarna de tweede solist begint met zijn improvisaties, enz.
tajwied
Recitatie van de Koran. Ook wel 'tartiel' genoemd.
taqsim
Solo-improvisatie, gebaseerd op een maqam, waarin de instrumentalist enerzijds zijn technisch kunnen en muzikale creativiteit en anderzijds de diverse expressieve en idiomatische mogelijkheden van de maqam toont. De taqsim wordt zonder een vaste maat uitgevoerd.
tarr
Arabische tamboerijn met een doorsnede van 25 centimeter.
techno
Electronisch genre gerelateerd aan dance en house. De focus ligt eerder op ritme en geluid dan op zangpartijen.
tempo di mezzo
in de negentiende-eeuwse Italiaanse opera, de overgangspassage van een cantabile naar een cabaletta in een tweedelige aria.
tenor
Hoge mannenstem
tenor
Een tenor is een hoge mannelijke zangstem. Het begrip kan ook worden toegepast op instrumenten om aan te geven welke toonhoogte het gaat.
test
test
test
hjkdjkdkd
thrash metal
Razendsnelle metalvorm die in de jaren tachtig ontstond in de Verenigde Staten. Slayer geldt als de ultieme 'thrash'-band. Andere bekende groepen zijn Anthrax, Megadeth en het vroege werk van Metallica.
Tin Pan Alley
Naam van een straat in Manhattan, New York waar aan het begin van de vorige eeuw de muziekuitgevers hun onderkomen hadden. Het wordt nu nog gebruikt om de gouden periode van de Amerikaanse liedkunst aan te duiden, met beroemde songschrijvers als Irving Berlin, George Gershwin, Cole Porter en Richard Rodgers.
Toque
Spaans begrip voor het gitaar spelen in de flamencostijl.
trekzak
Trekzakken als de accordeon en concertina behoren tot de aërofonen, die voor hun klankvoortbrenging een luchtstroom nodig hebben. Deze instrumentenfamilie werd in de vroege negentiende eeuw verder ontwikkeld. De populairste vormen zijn de knopaccordeon (met knoppen aan weerszijden van de blaasbalg) en de klavieraccordeon (met een rij toetsen aan weerzijden van de blaasbalg).
trio
Muziekstuk voor drie spelers.
triphop
Zwaar op sfeer leunende mengeling van funk, jazz, ambient en vertraagde hiphopbeats, met filmisch effect. Vooral populair in de jaren negentig en vroege jaren nul.
troubadour
Middeleeuwse liedkunstenaar. De eerste troubadours doken op in de late tiende eeuw aan adellijke hoven in Zuid-Frankrijk. Ongeveer 300 van een geschatte 2500 liederen zijn bewaard gebleven. Een vrouwelijke troubadour wordt 'trobairitz' genoemd.
troubadour of trouvère
Componisten van liederen en dichters van poëzie gericht op een hoofds, adellijk publiek.
twaalftoonsreeks
Een reeks van twaalf noten waarin alle twaalf tonen van een toonladder elk één keer voorkomen. In de twintigste eeuw hebben vele componisten gecomponeerd met zulke twaalftoonsreeksen, in plaats van met klassieke akkoorden en melodieën.
uilleann pipes
Veel kleiner en minder luid dan het Schotse type. De blaasbalg bevindt zich onder de rechterarm en wordt door middel van het op en neer bewegen van de elleboog (= uilleann) van lucht voorzien.
uitdraai
Balletterm: het uitdraaien van de benen vanaf de heup
umlaut
Zonder twijfel het ruigste spellingsteken uit het alfabet. Duikt op in de naam van veel metalbands: Motörhead, Mötley Crüe, Queensrÿche, Infernäl Mäjesty, Spin̈al Tap en Paẗatje Metal. Daarom ook wel 'rock dots' genoemd. Heeft geen gevolgen voor de uitspraak, maar het bandlogo wint aan ruigheid door deze Germaanse versiering.
Uploaden
Het verzenden van gegevens of bestanden tussen computers in een network. Dit kan ook het plaatsen van materiaal zijn op internet. 
verisme
Een Italiaanse literaire stroming aan het eind van de 19e eeuw die tot doel had het leven (vooral van de lagere klassen) zo objectief mogelijk te beschrijven. In de periode 1890-1920 liet een aantal jonge Italiaanse componisten zich inspireren door veristische literatuur en idealen.
Verlichting
Een verzamelnaam voor allerlei filosofische stromingen uit de 18e eeuw waarin nieuwe ideeën geuit werden als ‘iedereen is in wezen gelijk’ en ‘alles is rationeel verklaarbaar’.
wasla
Klassieke Egyptische en Syrische suite bestaande uit een afwisseling van instrumentale en vocale solo-en ensemble-composities en improvisaties.
wazn
In de Mashreq gebruikelijke benaming voor de metrisch-ritmische basis van een compositie of improvisatie, weergegeven als een trompatroon van zware (dum) en lichte (tak) slagen. Vergelijk mizan.
west coast jazz
Op cool jazz gebaseerde jazz uit Californië.
western swing
Country waarin invloeden uit de jazz, met name het swingritme, zijn opgenomen. Later werd de helft van het begrip opgenomen in de verzamelnaam country & western.
whistles
Een type blokfluit met zes gaten erin en meestal gemaakt van hout. De metalen versie heet de tin whistle of pennywhistle
zijderoute
De zijderoute was van de klassieke oudheid tot de late middeleeuwen een belangrijk netwerk van karavaanroutes door Centraal-Azië, waardoor handel gedreven kon worden tussen landen in Oost-Azië met het Midden-Oosten en Middellandse Zeegebied.
zouk
Caribische dansmuziek, ontstaan op de Franse Antillen. Ook populair in Afrika en Europa.
zourna
Ook: zoukra. Hoboachtig instrument. Wordt veel in combinatie met de tweevellige trommel bespeeld.
bodhrán
buffo
castraat
choreografie
dansexpressionisme
Denishawn
distortion
duet
nationalisme
romantiek
romantisch ballet
trekzak
uilleann pipes
verisme
whistles