Carmen is een opera van...
de Franse componist Georges Bizet.
de Italiaanse componist Georges Bizet.
de Franse componist Giacomo Puccini.
de Italiaanse componist Giacomo Puccini.
adlib
Geïmproviseerd stukje tekst dat de zanger(es) tijdens optredens tussen de ‘officiële’ tekst gooit. Bijvoorbeeld een uitroep als ‘Ain’t it funky now?’ van James Brown. Ook Otis Redding en Al Green maakten tijdens shows vaak gebruik van deze stijlfiguur die ook terugkeert in veel andere zwarte muziek, met name jazz, blues en gospel.
allnighter
Feesten waarbij de bezoekers de hele nacht dansten op soulmuziek. Dergelijke feesten waren vooral populair in de jaren zeventig in het noorden van Engeland. Tijdens deze feesten werd weinig alcohol gedronken, maar drugs (met name peppillen) waren populair. De allnighters waren daarmee feitelijk een voorloper op de ‘raves’ en andere housefeesten.
boogaloo
Mix van latin (Cubaanse, Puertoricaanse en Dominicaanse muziek) en soul ontstaan in de vroege jaren zestig in New York. Destijds vooral ook populair in die stad. Boogaloo was van invloed op latere muziekstijlen als salsa en disco.
breakbeat
Stukje van een soul- of funkplaat waarbij alleen een drumbeat te horen is. Tijdens de vroegste hiphopfeesten isoleerden dj’s deze instrumentale drumbreaks en plakten deze stukje achter elkaar. Zo ontstond de breakbeat waarover rappers gesproken tekst legden.
call-and-response
Vraag-en-antwoordspel van de leadvocalist en zijn/haar achtergrondkoor. Deze stijlfiguur komt veel voor in soul en gospel, maar ook in Caribische en West-Afrikaanse muziek.
close harmony
Zangstijl waarbij de stemmen van vier of vijf vocalisten elkaar harmonisch aanvullen. Deze zangstijl was populair in gospelmuziek (de zogenaamde ‘jubilee quartets’) en doo-wop. Deze muziekstijlen hadden een grote invloed op soul. Vooral mannengroepen (The Temptations, The Four Tops, The Trammps) maakten deze stijl populair. Later ook terug te horen in r&b bij groepen als Boyz II Men en En Vogue.
gospel
Letterlijke vertaling: evangelie. Religieuze muziekstijl die aan het begin van de twintigste eeuw in de Verenigde Staten ontstond. Gospelmuziek had een grote invloed op soul, al was het alleen al dat veel soulzangers en zangeressen in een gospelkoor begonnen te zingen.
huisband
Groep waarvan de bandleden in loondienst zijn van een platenlabel. Alle grote soullabels hadden zo’n huisband. Het bespaarde de kosten en labels kregen zo een herkenbaar geluid. Voorbeelden van huisbands: The Funk Brothers (bij Motown), Booker T & The MGs (bij Stax en Atlantic) en MFSB (bij Philly International).
melisma
Vocale techniek waarbij de zanger(es) meerdere noten zingt op één lettergreep in de tekst. Wordt veelvuldig gebruikt in gospel en volksmuziek uit het Midden-Oosten, maar is recent vooral bekend als techniek onder r&b-zangeressen. Vooral Whitney Houston, Mariah Carey en Beyoncé gebruiken deze ietwat gekunstelde stijlfiguur.
new jack swing
Ook wel: ‘swingbeat’. Muziekstijl die de schakel vormt tussen soul en r&b. Door het veelvuldig gebruik van synthesizers en drumcomputers eigenlijk een elektronische variant van soul. Ontstaan in het midden van de jaren tachtig en vooral toen ook populair.
revival
Opleving in interesse in een bepaalde kunstvorm. Eens in de paar jaar is er een ‘soul revival’, een herwaardering van het oorspronkelijke soulgeluid uit de jaren zestig en zeventig.
sample
Sample is het Engelse woord voor ‘steekproef’ of ‘monster’. Binnen de muziek heeft het de betekenis van ‘muziekfragment’. Hiphop- en r&b-artiesten ‘leenden’ vaak stukjes muziek van oudere soul-, funk- en rockplaten en componeerden daar een nieuw nummer voor. Voorbeeld: het nummer I’ll Be Missing You van Puff Daddy bevat een sample van een nummer (Every Breath You Take) van The Police.
bekijk ook deze wijzers
wereld
New age
Vroeger had new age een hoog ‘geitenwollensokken’-gehalte, new age was iets voor idealistische maar zweverige mensen. Tegenwoordig is new age echter een wijdverbreid en geaccepteerd begrip.
populair
Soundtrack
Altijd al willen weten wat de beste soundtracks zijn? Of welke componisten verantwoordelijk zijn voor de deuntjes die u fluit bij het verlaten van de bioscoop? Dan is deze webwijzer voor u bedoeld!