Welke muzikant had veel invloed op jazz fusion?
Miles Davis
John Coltrane
Roy Ayers
Chet Baker
onderwerpen
Kunstmuziek van de Oost-Arabische wereld
De kunstmuziek van de Oost-Arabische wereld (Mashriq) heeft een lange geschiedenis en gaat terug op de muziek die in de achtste eeuw onstond aan het hof van de kalief van Damascus (in het huidige Syrië). Hoe deze muziek geklonken heeft, is onbekend. Een praktisch muziekschrift, zoals dat zich in Europa vanaf de tiende eeuw ontwikkelde, bestond niet.

De belangrijkste bronnen uit die tijd zijn ‘Het Liedboek’ (Kitab al-aghani) van de schrijver al-Isfahani en ‘Het Grote Muziekboek’ (Kitab al-musiqi al-kabir) van de filosoof en muziektheoreticus al-Farabi. In deze eerste eeuwen heeft de Arabische muziek vooral onder de invloed gestaan van de Perzische muziek en waarschijnlijk ook, zij het in mindere mate, van de muziek van het Byzantijnse hof.

Ook de Turkse hofmuziek oefende een grote invloed uit op de Arabische muziek. De Turkse dynastie der Mamelukken regeerde al vanaf 1250 over Egypte, maar het waren de Osmanen die in de zestiende eeuw vanuit Istanbul praktisch de gehele Arabische wereld veroverden. In de daarop volgende eeuwen introduceerden zij de Turkse hofmuziek in het grootste deel van de Arabische wereld. In de loop van de negentiende eeuw neemt de muzikale invloed vanuit Istanbul weer langzaam af.

Tot de belangrijkste klassieke genres van de Arabische muziek, die in de afgelopen eeuwen, waarschijnlijk mede onder invloed van de Turkse en Iraanse hofmuziek zijn ontwikkeld, behoren de Irakese maqam al-iraqi en de Egyptische en Syrische wasla. Uit latere tijd, eind negentiende en begin twintigste eeuw dateren vocale vormen als de ughniya en instrumentale vormen als de lunja en tahmila.

De maqam al-iraqi
De maqam al-iraqi (ook wel 'Iraqi maqam' genoemd) bestaat uit een uitgebreide, deels geïmproviseerde, vocale voordracht van een gedicht door een solozanger, die begeleid wordt door een klein instrumentaal ensemble; de maqam wordt voorafgegaan door een instrumentale inleiding en gevolgd door een eenvoudig volkslied, dat door de aanwezige musici gezamenlijk wordt gezongen. Het geheel duurt een minuut of twintig; op een concertavond worden verschillende maqams uitgevoerd. Het ensemble dat de zanger begeleidt bestaat uit santour (een op de Hongaarse cymbalon gelijkend instrument met 23 snaren dat met stokjes worden aangeslagen), jawza (een tweesnarig strijkinstrument), tarr (een kleine tamboerijn) en de naqqara (twee aan elkaar gebonden paukjes).

De wasla
De Egyptische en Syrische wasla is een deels vocale, deels instrumentale suite. De wasla begint met een instrumentale compositie, een bashraf of een sama’i. Daarna volgt een reeks vocale stukken, mouwashahs of dawrs. Deze worden afgewisseld met vocale en instrumentale improvisaties (layali’s, en taqsims). De reeks wordt besloten met een of meer vrolijke dansliederen (qads).

Traditioneel bestaat het wasla-ensemble uit een zanger en een aantal instrumentalisten en soms een klein koor. Vaak wordt dat gevormd door de instrumentalisten zelf. De instrumenten die zij bespelen zijn oud (luit), kanoun (een soort citer), kamandja (gewoonlijk de Europese (alt)viool), nay (een rechte fluit), daff (tamboerijn) en daraboukka (vaastrommel) .
audio fragmenten
Instrumentale en vocale composities uit de 13e eeuw
Yusuf Omar - Maqam rast
Yusuf Omar - Maqam Husseini
Farida Muhammed Ali - Maqam al bayat
Rashid al-Qundarji - Maqqam bayati
Aicha Redouane - Wasla en maqam rast
Ensemble Al-Kindi - Wasla hijaz kar
Sayid Darwish - Ana haweit
Muhammad Sabsadi (qanoun) - Taqsim bayati
Aicha Redouane - Dawr 'Matta hayatak'
Al Turath Ensemble - Qad (slotcompositie van de wasla)
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Klassiek in Vogelvlucht
Kent u dat? De wereld van de klassieke muziek in willen stappen, maar u weet niet waar te  beginnen? Hier helpen wij u verder.
populair
Popfestivals
Wat maakt popfestivals zo succesvol? Is dat ‘het festivalgevoel’? Of ligt het toch aan de artiesten? In deze webwijzer maken de redacteurs van Muziekweb een reis langs veertig jaar popfestivals.