In welke Amerikaanse stad stond het hoofdkantoor van het Stax-label?
Chicago
Detroit
Memphis
New Orleans
onderwerpen
Muziek en islam
De meeste Arabieren zijn moslims. In vergelijking met andere godsdiensten speelt muziek een minder prominente rol, mede door het verbod op muziekinstrumenten in de moskee. Toch zijn er enkele opvallende uitzonderingen op deze regel.

Enkele voorbeelden van islamitische muziek zijn de oproep tot gebed (adhan), lofliederen op Allah en Mohammed en de muziek van de soefi-broederschappen. De oproep tot gebed klinkt vijf keer per dag vanaf de minaret van de moskee (tegenwoordig gewoonlijk via luidsprekers) en heeft een vaste melodische formule, die van streek tot streek kan verschillen.

Daarnaast kan de koranrecitatie worden genoemd, waarbij vaste regels worden gevolgd die betrekking hebben op de uitspraak, de intonatie en de pauzes. De koranlezing (tajwied of tartiel genoemd) kan de vorm hebben van eenvoudig hardop voorlezen of van reciteren op een of meer toonhoogtes en met vaste begin- en eindformules. Het reciteren kan zelfs zo melodisch zijn dat je bijna van een arioso kan spreken.

Tijdens de ramadan (de islamitische vastenmaand) en bij religieuze bijeenkomsten, zoals de viering van de geboortedag van de profeet Mohammed (mawlid) of van een plaatselijke heilige, worden lofzangen op Allah en de profeet Mohammad en andere liederen met een godsdienstige strekking  gezongen. Meestal alleen door mannen; vaak begeleiden zij zich daarbij op de daff of de bandir (een soort tamboerijn, maar zonder schellen). Melodie-instrumenten zijn niet toegestaan, behalve de gasba (fluit) of de zurna (hobo). De gezongen melodieën zijn vaak afkomstig van wereldlijke liederen, zoals mouwashahs, maar dan met een religieuze tekst.

Een bijzondere plaats neemt muziek in bij de soefibroederschappen van de islam, zoals de Qadiriya of de Mevlevi (de dansende derwisjen). Hun belangrijkste gebedsoefening is de dhikr (letterlijk: herhaling), die zowel individueel als collectief kan plaats vinden. De oefening houdt in het voortdurend herhalen van de naam van Allah of van formules zoals ‘God is groot’ (Allahu Akbar) en 'Er is maar één God’ (La ilaha ilallah). Het heeft als doel om in trance te komen en zo in direct contact met God. Op een religieuze bijeenkomst gebeurt dit collectief en spreekt men van hadhra. Een van de gebedsformules wordt dan collectief en ritmisch in een steeds sneller tempo herhaald. Vaak wordt tegelijkertijd door de voorzanger een of meer liederen ter ere van God gezongen. Na het bereiken van een climax wordt vrij abrupt gestopt met reciteren, waarna tot slot van de oefening de leider van de bijeenkomst een korte gebedsformule uitspreekt.

Een belangrijke gebedsoefening van sommige broederschappen, waarbij muziek een grote rol speelt, is de sama (letterlijk: luisteren). Het is een trancedans, waarbij de danser zich beweegt zoals de aarde om de zon tolt, en daarbij zijn rechterhand opwaarts en zijn linkerhand neerwaarts gericht houdt, en daarmee de verbinding tussen God en de aarde symboliseert. De bijbehorende muziek volgt daarbij altijd hetzelfde ritmische patroon. Vroeger waren alleen de daff en de nay (rietfluit) als begeleidingsinstrumenten toegestaan. De nay werd zelfs geassocieerd met de goddelijke, levensbrengende adem. In loop van de negentiende eeuw zijn ook snaarinstrumenten als de kanoun (een soort cither), de oud (luit) en de kamanja (viool) gebruikelijk geworden.
audio fragmenten
Sabri Moudallal - Adhan
Tejwid (Marokko)
Sheikh Hamza Shakkur - Tartil (Syrische stijl)
Omar Metioui - Muwwal: fa adir ka sa man uhibbu
Al-Tariqa Al-Hamidiyya Al-Chaziliyya - Al-dhikr
Cheikh Sidi Mohamed Tayfa - Dhikr
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Richard Strauss
Op 11 juni 2014 is het 150 jaar geleden dat Richard Strauss in München werd geboren. Hij was de belangrijkste Duitse componist van de generatie na Wagner en Brahms. 
populair
Elektronische muziek in vogelvlucht
Elektronische muziek bestaat nog maar kort. In slechts een aantal decennia zijn er echter veel elektronische genres ontstaan die behoorlijk uiteenlopen. Van musique concrête tot aan dubstep!