Wanneer begon het cabaret in Nederland?
Aan het eind van de 18e eeuw
Aan het eind van de 19e eeuw
In 1927
In 1960
onderwerpen
Spektakelballet
In de tweede helft van de negentiende eeuw werden de steeds verder uitgewerkt ten koste van het verhaal. Alles werd gedaan om het oog van de kijker te strelen: schitterende kostuums, grote decors, spectaculaire theatereffecten en adembenemende dansvirtuositeit. In Frankrijk leidde dit tot een artistiek verval. De ballerina werd zo sterk vereerd dat de mannelijke balletster soms volledig aan de kant gezet werd. Verkleed als man nam de ballerina dan de rol van minnaar over, zoals in Coppélia (1870).

Muzikaal gezien bereikte het ballet juist een artistiek hoogtepunt. Voorheen bestond balletmuziek meestal uit een potpourri van populaire melodieën en snelgecomponeerde luchtige dansmuziek. Deze praktijk bleef bestaan, maar daarnaast begonnen Franse componisten het schrijven van balletmuziek steeds serieuzer te nemen. In Giselle worden al belangrijke compositietechnieken gebruikt zoals het . Vervolgens bracht Léo Delibes (1836-1891) de Franse balletmuziek tot grote hoogte met Coppélia en Sylvia (1876), waarmee hij de bewondering afdwong van niemand minder dan Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893). Deze Russische componist componeerde maar liefst drie meesterwerken voor het ballet: het Zwanenmeer (1877), Doornroosje (1890) en Notenkraker (1892).

De belangrijkste in Rusland was Marius Petipa (1818-1910), die - beschermd door de tsaar - zich kon ontpoppen als een ware alleenheerser à la Lully. Net als zijn collega’s in Frankrijk werkte Petipa het divertissement steeds verder uit, maar hij deed dat zo goed dat zijn balletten nog steeds een inspiratie vormen vanwege de adembenemende spitzenvariaties, de aristocratische elegantie, mooie lijnen en gracieuze . Petipa was de choreograaf van Doornroosje (of De Schone Slaapster). Lev Ivanov (1834-1901) maakte de dansen voor de Notenkraker. Ivanov was een buitengewoon getalenteerde leerling van Petipa die helaas zijn leven lang in de schaduw moest werken van zijn beroemde meester.
audio fragmenten
Delibes: Sylvia - Pizzicati
Tsjaikovski: Zwanenmeer - 2e akte, einde
Tsjaikovski: Doornroosje - Proloog, finale
Tsjaikovski: Doornroosje - Wals
Tsjaikovski: Notenkraker - Mars
Tsjaikovski: Notenkraker - Dans van de Suikerfee
Marius Petipa Marius Petipa
bekijk ook deze wijzers
populair
Country
Countrymuziek behoort in de Verenigde Staten tot de populairste muziekstijlen. Ook in Nederland is er veel belangstelling voor deze van oorsprong eenvoudige plattelandsmuziek.
jazz
Jazz deel 1 - Van hot jazz tot freejazz

Lees hier over de ontwikkeling van jazz tot het einde van de jaren zestig, van hot jazz tot swing en van bop tot freejazz.