Voor wie was de Siegfried Idyll geschreven?
Voor Wagners zoon Siegfried.
Voor Wagners tweede vrouw Cosima.
Voor Wagners beschermheer koning Ludwig.
Voor Wagners minnares Mathilde.
onderwerpen
.....
Aquarela do Brasil: het carnaval
Wie aan Braziliaanse muziek denkt, die denkt aan samba. En wie aan samba denkt die denkt aan het carnaval van Rio. Trots noemen de Brazilianen hun carnaval ‘het grootste feest ter wereld’.

Het land komt gedurende een week tot stilstand en iedereen danst, zingt en maakt muziek. Carnaval wordt in dezelfde periode gevierd als in Nederland (februari / maart), maar omdat Brazilië op het zuidelijk halfrond ligt, luidt het Braziliaanse carnaval ook de zomer in. Samba lijkt de muziek van het carnaval te zijn, maar dat geldt vooral voor Rio de Janeiro en São Paulo. De steden in het noorden van Brazilië hebben hun eigen tradities met eigen muziek. Daarover later meer, want we beginnen in Rio.

Rio de Janeiro
De traditie van het carnaval werd meegenomen door de Portugezen die het gebied rondom Rio vanaf de zeventiende eeuw in bezit namen. De Portugezen voerden miljoenen Afrikaanse slaven naar Brazilië en stelden hen te werk op koffie- en suikerplantages. Net als in de Verenigde Staten was een onbedoeld gevolg van de slavernij, het ontstaan van een culturele kruisbestuiving. Dans, muziek, religie, kookkunst: al deze uitingen van cultuur zijn in Brazilië een mengeling van Europese, Afrikaanse en Indiaanse elementen. Het carnaval van Rio zoals we dat nu kennen, is eigenlijk een Afrikaanse interpretatie van het Portugese carnaval bedacht door zwarte Brazilianen, omdat ze aanvankelijk niet mee mochten lopen in de officiële parade in het centrum van Rio.

Het hoogtepunt van het carnaval in Rio is de optocht van de sambascholen in een speciaal daarvoor gebouwd stadion (het Sambadrome). Sambascholen zijn verenigingen waarvan de leden het hele jaar werken aan de presentatie van één dag. De sambascholen strijden met elkaar om de prijs voor de beste parade. Gekeken wordt naar choreografie, de kleding, de muziek en de bouw van de praalwagens. Elke school heeft een thema lied (‘samba-enredo’) dat klinkt wanneer de school het Sambadrome betreedt. Een goede samba-enredo groeit na het carnaval uit tot een nationale hit. De zanger(es) van de samba-enredo wordt bijgestaan door een bateria, een uitgebreide drumband. De bateria wordt beoordeeld op het feit hoezeer het haar lukt de ritmes strak te trommelen. Deze vorm van samba, met een grote rol voor dergelijke drumbands, wordt ook wel ‘batacuda’ genoemd.

Het is grappig om te zien hoeveel paralellen er zijn met het voetbal, die andere nationale obsessie van Brazilianen. De beste sambascholen vormen gezamenlijk een competitie, de twee scholen die als laagste eindigen moeten degraderen en een jaar later plaatsmaken voor twee andere clubs. Alle scholen hebben allemaal hun eigen kleuren, en net als voetbalclubs hebben sambascholen hun vaste supporters. Een andere overeenkomst: net als bij het voetbal klaagt de oude garde dat het carnaval in de greep is van de commercie. Rijke toeristen betalen honderden euro’s om mee te mogen lopen in de optocht door het Sambadrome. Iets wat volgens de kenners ten koste gaat van ‘de ziel’ van de sambaschool.

Bahia
Het carnaval van São Paulo lijkt in grote lijnen op dat van Rio, maar het noorden van Brazilië koestert zijn eigen tradities. En terecht, het carnaval van Salvador de Bahia trekt nog meer bezoekers dan dat van Rio en gaat zelfs twaalf (!) dagen door. Volgens de Bahianen is er, in tegenstelling tot Rio, geen verschil tussen deelnemer en toeschouwer. Iedereen is toeschouwer én deelnemer. Typisch voor Bahia zijn de ‘trio eletrico’s’, die in optocht door de stad trekken. Een ‘trio eletrico’ is een mobiel podium gebouwd op een rijdende vrachtwagen. Op de trucks spelen de bekende artiesten van de stad. Het geldt als een grote eer om tijdens carnaval te mogen spelen. In Salvador hoor je niet zoveel samba tijdens carnaval. De Bahianen koesteren hun eigen genres waarvan vooral de axé (spreek uit als ‘àtsjee’) overal klinkt.

Pernambuco
In Recife en omgeving is vooral de maracatu populair. Die muziek klinkt opvallend Afrikaans. Niet zo gek, als je weet dat er in het noorden verhoudingsgewijs veel meer Brazilianen afstammen van Afrikaanse slaven. Een oude traditie is ‘frevo’, feestmuziek waarbij de acrobatische dans minstens zo belangrijk is als de muziek.
audio fragmenten
G.R.E.S. Beija Flor - Sou negro do egito a liberdade (enredo)
G.R.E.S. Portela - O mundo melhor de Pixinguinha (samba-enredo)
Bateria Nota 10 - Batucada apresatacao
Caetano Veloso - Atras do trio electrico
Spok Frevo Orquestra - Frevo sanfonado
Chico Buarque - Sonho de um carnaval
bekijk ook deze wijzers
populair
Soundtrack
Altijd al willen weten wat de beste soundtracks zijn? Of welke componisten verantwoordelijk zijn voor de deuntjes die u fluit bij het verlaten van de bioscoop? Dan is deze webwijzer voor u bedoeld!
klassiek
Richard Wagner
Richard Wagner is één van de grootste operacomponisten ooit. In 2013 is het twee eeuwen geleden dat hij werd geboren.