Wanneer begon het cabaret in Nederland?
Aan het eind van de 18e eeuw
Aan het eind van de 19e eeuw
In 1927
In 1960
onderwerpen
Technologic II: sequencer en samplers
De ontwikkeling van elektronische muziek ging hand in hand met de vooruitgang in opnameapparatuur. In geluidslaboratoria waren veel bandrecords aanwezig, waarmee tonen werden opgenomen en bewerkt. Met de komst van (digitaal) geheugen ging er weer een nieuwe wereld open. Fragmenten, tonen en zelfs hele composities konden worden bewaard, bewerkt en geprogrammeerd. Het in real time bespelen van een instrument was niet langer noodzakelijk.

Drumcomputer en sequencer
De klanken van percussie-instrumenten zijn uitstekend na te bootsen door elektronica. Zowel de lage toon van een basdrum, als de hoge toon van een snaredrum zijn gemakkelijk te benaderen. Ook zijn er percussieve klanken mogelijk die niet lijken op traditioneel slagwerk. De uitvinding van de drumcomputer bracht hiernaast nog een nieuw element: ritmes konden worden geprogrammeerd.

Net zoals bij de synthesizer waren er veel voorlopers van de eerste wijd verspreidde drummachine. Leon Theremin (die eerder het gelijknamige instrument uitvond), Harry Chamberlin en Raymond Scott waren slechts enkele pioniers. De eerste commerciële ritmeboxen die rond de jaren zestig verschenen, konden slechts een aantal voorgeprogrammeerde ritmes afspelen. Echt interessant werd het toen (digitale) drumcomputers genoeg geheugen gingen bevatten om eigen ritmes te programmeren. Sommige van deze drumcomputers hebben een cultstatus weten te bereiken.  De Roland TR-808 groeide bijvoorbeeld uit tot een toonaangevend instrument.

Een drumcomputer is in een feite een sequencer, waarmee een aaneenschakeling van tonen of ritmes kan worden vastgelegd. Er zijn verschillende andere soorten sequencers, die zelf tonen voortbrengen of een drumcomputer of synthesizer ‘bespelen’, zodat de instrumentalist zijn handen vrij heeft. Die kan vervolgens een ander instrument bespelen of de instelling van hetzelfde apparaat veranderen. Hiermee kan een compositie van te voren worden gemaakt, maar tijdens het afspelen nog worden veranderd qua toonhoogte of klankkleur. Raymond Scott vond al in de jaren vijftig de eerste sequencers uit. In de jaren zestig kwamen de eerste op de markt. Voor de doorbraak naar een groot publiek was de in 1983 gelanceerde MIDI-techniek erg belangrijk. MIDI laat instrumenten onderling informatie delen, waardoor synthesizers, drumcomputers en sequencers elkaar kunnen aansturen.

Sampler
De eerste elektronische muziekcomponisten waren vaak al bezig met samplen. Dit deden ze door stukjes muziek te knippen uit een opname en die vervolgens te bewerken. Door ze (eindeloos) te herhalen ontstonden loops. Ook konden instrumenten worden opgenomen, waarna deze opnames in toonhoogte werden veranderd door het sneller of langzamer afspelen van de tape. Dit principe staat nog steeds aan de basis van de moderne samplers, ook al worden er geen tapes meer gebruikt.

Hoewel de Amerikaan Harry Chamberlin de sampletechniek als eerste introduceerde onder de namen Chamberlin en Optigan, werd de Britse concurrent de Mellotron een stuk bekender. De fluiten uit het intro van Strawberry Fields Forever van The Beatles zijn bijvoorbeeld afkomstig uit dit instrument dat via pianotoetsen een reeks magneetbanden afspeelt.

De Mellotron en vergelijkbare instrumenten waren behoorlijk beperkt in hun mogelijkheden. Digitale samplers die in de jaren zeventig opkwamen, voorzagen muzikanten van veel meer keuzes. De Synclavier en Fairlight CMI waren logge en dure apparaten, die componisten en popmusici als Frank Zappa en Stevie Wonder eindeloze mogelijkheden boden. De Akai S900 (1986) was de eerste toegankelijke digitale sampler voor het grote publiek. Ook muzikanten die niet een dure studio konden permitteren, hadden nu de mogelijkheid audio simpel op te nemen en te bewerken. Zeker in de hiphop en house werd veel gebruik gemaakt van deze apparatuur.
audio fragmenten
Raymond Scott - Bandito The Bongo Artist met een drumcomputer
808 State - Pacific State met TR-808
D.A.F. - Sato Sato met een Korg sequencer
Klaus Schulze - Floating met een sequencer
The Beatles - Strawberry Fields Forever met Mellotron
Frank Zappa - G-spot Tornado met Synclavier
Jean-Michel Jarre - Zoolook met Fairlight CMI
Stetsasonic-Talkin' All That Jazz met Akai S900
De Mellotron, een oude sampler De Mellotron, een oude sampler
Rapper Q-tip met een sampler van Akai Rapper Q-tip met een sampler van Akai
bekijk ook deze wijzers
jazz
Jazz deel 1 - Van hot jazz tot freejazz

Lees hier over de ontwikkeling van jazz tot het einde van de jaren zestig, van hot jazz tot swing en van bop tot freejazz.  

klassiek
Richard Wagner
Richard Wagner is één van de grootste operacomponisten ooit. In 2013 is het twee eeuwen geleden dat hij werd geboren.