Wanneer begon het cabaret in Nederland?
Aan het eind van de 18e eeuw
Aan het eind van de 19e eeuw
In 1927
In 1960
onderwerpen
Vernieuwingen in Rigoletto
Verdi hield van complexe personages. Al in Nabucco zorgt hij ervoor dat we meeleven met de 'slechteriken' van het verhaal. Later raakte hij gefascineerd door een karakter uit een toneelstuk van Victor Hugo: een misvormde nar wiens cynisme en verbittering scherp afsteken tegen de liefde die hij voelt voor zijn dochter, het personage dat in 1851 Rigoletto zou worden. De opera is een vernieuwend werk.

Zo zijn er vrijwel geen recitatieven te horen. Deze quasi-gesproken gedeelten in min of meer vrije ritmiek maken een opera immers statisch en daar hield Verdi niet van. Als Rigoletto van zijn werk aan het hof naar huis gaat, komt hij de huurmoordenaar Sparafucile tegen. Hun gesprek had heel goed in een recitatief weergegeven kunnen worden, maar Verdi past hier het principe van melodrama toe: de personages spreken (zingend) over een instrumentale melodie. De donkere tonen van de cello passen bij de duistere sfeer.

Als Rigoletto merkt dat zijn dochter door hovelingen ontvoerd is om in de handen te belanden van zijn playboy baas, de hertog, gaat hij terug naar het hof. Een aria volgt, maar niet in de standaardvorm. Had Verdi hiervoor gekozen, dan had Rigoletto bijvoorbeeld eerst een smeekbede gericht tot de hogere machten (); vervolgens had hij het bericht gehoord dat zijn dochter reeds aan de hertog overgeleverd was () en was hij boos geworden op de hovelingen ().

Verdi creëerde echter een nieuwe ariavorm, zonder onderbreking, die paste bij het karakter en bij de situatie van dat moment. Rigoletto is van begin af aan gestrest. Aan het hof is de spanning te snijden en zodra Rigoletto begrijpt dat zijn dochter bij de hertog is, wordt hij woedend. Als hij merkt dat dit geen enkele zin heeft, smeekt hij de hovelingen hem te helpen. De aria is een mooi voorbeeld voor de manier waarop Verdi de poëzie van de tekst gebruikt. Als Rigoletto wanhopig wordt, laat Verdi hem de klinker 'i' benadrukken van de woorden 'assassini' en 'aprite'. Vervolgens wordt hij nederig en benadrukt hij de zachte klinkers 'o' en 'u'.
audio fragmenten
Rigoletto: Prelude
Rigoletto: Dialoog - geen recitatief, maar melodrama
Rigoletto: Quella porta, assassini, m'aprite (harde klinkers)
Rigoletto: Ridonarla a voi nulla ora costa, tutto al mondo... (zachte klinkers)
Rigoletto, decor Akte 1 scène 2 Rigoletto, decor Akte 1 scène 2
Rigoletto, Bella figlia dell'amore Rigoletto, Bella figlia dell'amore
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Ballet 1600-1900
Het ballet kent een rijke geschiedenis. Veel belangrijke componisten hebben zich met het genre beziggehouden. Lees meer over de muziek en de ontwikkeling van de dansvorm in deze webwijzer.
wereld
Zigeunermuziek
Zigeunerjazz, brass bands, balkanbeats, gypsypunk: de laatste jaren weet zigeunermuziek in nieuwe vormen vele luisteraars te boeien. Traditionele stijlen blijven ook populair. Lees er over in deze webwijzer.