Wanneer was het Swing tijdperk?
1890-1905
1910-1925
1930-1945
1950-1966
onderwerpen
.....
Freedom Suite: het is jazzzz
In de satirische jeugdfilm De Ontmaskering van het Tenenkaasimperium komt het duo Theo en Thea terecht in een jazzclub. In een paar scènes weten zij vervolgens (op hilarische wijze) ieder vooroordeel dat er over jazz bestaat te typeren. Een collectief pijp-rokend, geitenwollensokken publiek knipt met de vingers en knikkebolt ritmisch op de tonen van een op hol geslagen piano. Onverwacht mag het duo zelf ook optreden en vooraf bespreken zij hun nummer met de pianist: 'Druk maar wat toetsen in...het maakt niet uit....het is jazzzz'.

De film is afkomstig uit 1989 en in de loop der jaren zeventig en tachtig was de eens zo betekenisvolle jazz voor het grote publiek verworden tot ondoorgrondelijke piep knor muziek. Maar met de opkomst van de cd werden catalogi van de grote jazzlabels uit de jaren vijftig/zestig opnieuw uitgebracht en herontdekt door jonge oren. Originele jazzgrooves werden gesampled door dance- en hiphopartiesten terwijl kleine labels als Soul Jazz en Get Back naar obscure jazzplaten gingen speuren. Daarnaast begon een nieuwe generatie jazzmusici – zoals Brad Mehldau, Joshua Redman en Esbjörn Svensson en Nederlanders Michiel Borstlap en Benjamin Herman – met een groot historisch besef de jazz nieuwe impulsen te geven, puttend uit dance, pop, wereldmuziek en modern gecomponeerde muziek. Daarnaast beleefden de vocale jazz en swing oplevingen via popartiesten als Robbie Williams, Norah Jones en Wouter Hamel. Zo hervond jazz – een van de belangrijkste en meest vernieuwende en invloedrijke muziekstromingen van de twintigste eeuw – in het nieuwe decennium zijn coolheid en sex appeal.

'...Het is jazzzz', het komische duo slaat onbedoeld de spijker op de kop. Jazz gaat over vrijheid en vrijgevochtenheid. Het ontstond als een woest-ritmische smeltpot van Afrikaanse en Westerse muziek die niet in notenschrift werd opgesteld of vroeg om muzikale scholing en waarin improvisatie de hoofdrol speelde. Een invloed die niet alleen doorsijpelde naar andere, latere muziekstijlen maar ook zijn sporen naliet in beeldende kunst en literatuur. Niet voor niets was het de soundtrack van de eerste jeugdcultuur in de jaren vijftig die zich moest losmaken van stramme, nog vooroorlogse en xenofobe stramienen.
audio fragmenten
Brad Mehldau - Exit music for a film
Norah Jones - Don't know why
Robbie Williams - Mr. Bojangles
Sonny Rollins - The freedom suite
Esbjörn Svensson Trio - Premonition earth
Bill Bruford / Michiel Borstlap - Flirt
bekijk ook deze wijzers
populair
Nederlandstalige muziek
Webwijzer over het Nederlandstalige lied. Van middeleeuwse volksliedjes tot moderne hits, van satirisch cabaret tot licht amusement en van serieuze poezie tot meezing-refreintjes.
klassiek
Opera
Opera’s kunnen heftige emoties oproepen, zodanig zelfs dat ze revoluties teweeg hebben gebracht. Lees hier meer over de meesterwerken en over de geschiedenis van het genre tot aan de twintigste eeuw.