Hieronder zie je rockabilly-artiesten. Welke naam hoort hier niet bij?
Bob Wills
Elvis Presley
Johnny Cash
Roy Orbison
onderwerpen
.....
Everything I do gonna be funky: jazzfunk
Aan het eind van de jaren zestig waren veel jazzmusici na souljazz en hardbop op zoek naar iets nieuws. Zij lieten zich graag inspireren door de funky soul uit het zuidelijke deel van de Verenigde Staten van bij voorbeeld het Stax label en de funk zoals deze door James Brown werd gemaakt. Het eerste leidde tot veel covers van populaire soulhits en de stevig doorgroovende ritmes van Brown’s drummers Clyde Stubblefield en John “Jabo” Starks bleken een oneindige voedingsbodem voor een nieuw geluid te zijn. Artiesten als Lou Donaldson, Donald Byrd, Eddie Harris, Roy Ayers en Grant Green integreerden dit ritme in de souljazz en vervingen de aloude swing voor een stevige groove. Deze koerswijziging zou later uitgroeien tot jazzfunk.

Jazzfunk ontstond in Amerika waar het in de jaren zeventig en begin jaren tachtig een grote populariteit kende. Deze stijl haalt zijn invloeden ook uit traditionele Afrikaanse muziek, Latijns-Amerikaanse ritmes en reggae. De tweede eigenschap van jazzfunk was het gebruik van elektrische instrumenten, zoals de elektrische basgitaar en de Fender Rhodes piano, en het eerste gebruik van analoge synthesizers.

Vooral Herbie Hancock was hier een pionier in en zag zich op het podium omringd door een hele batterij aan synthesizers. Het derde kenmerk was, naast de verschuiving van swing naar groove, een duidelijke nadruk op arrangementen en melodie. Er zijn duidelijke overlappingen met souljazz en jazz fusion, maar jazzfunk kent minder vocalen, meer arrangementen en bevat meer improvisatie dan souljazz, en houdt zich meer aan de groove en rhythm & blues vast dan jazz fusion.

Binnen dit genre ontwikkelden zich enkele substromingen. Zo specialiseerden artiesten als trompettist Donald Byrd, fluitiste Bobbi Humphrey en toetsenist Ronnie Foster zich in een zonnige, luchtige stijl, geïnspireerd door Philly soul en funk. Toetsenisten als Herbie Hancock en Lonnie Liston Smith zochten het meer in atmosferische jazzfunk met de nodige space-invloeden. De muzikanten op Creed Taylor’s CTI label leverden de meer gepolijste en gladde composities af.

Puristen keken aanvankelijk neer op het genre en zagen deze jazzvorm voor de dansvloer als een uitverkoop. Het was volgens hen niet intellectueel en elitair genoeg, maar het zorgde wel voor een toenemende populariteit van de jazz. Toch was het door de ingewikkelde composities te moeilijk om een massaal publiek aan te boren. Ook het ontbreken van een leadzanger die de betrokkenheid van het publiek zou kunnen verhogen, speelde hier een grote rol in.

Herbie Hancock had met albums als Head Hunters, Thrust, Man-Child, Flood, Secrets, Sunlight en Mr. Hands een dikke vinger in de pap wat betreft de ontwikkeling van jazzfunk. In de jaren tachtig voegde hij hier electro invloeden aan toe waarmee hij Future Shock en Sound System maakte.

Hancock produceerde altijd zijn eigen platen. Andere belangrijke producers waren The Mizell Brothers, verantwoordelijk voor een hele jazzfunk golf van artiesten als Donald Byrd, Johnny “Hammond” Smith, Bobbi Humphrey en Gary Bartz, Dexter Wansel, Bob James en Dave Grusin. Zij waren van sterke invloed op het werk van latere soul en funk producers als Nile Rodgers en Bernard Edwards van Chic.
Door de inspanningen van Engelse dj’s als Norman Jay en Gilles Peterson die in de tweede helft van de jaren tachtig stad en land afstruinden om zoveel mogelijk obscure soul, funk en jazzfunk (in die tijd ‘rare groove’ genaamd) te bemachtigen, en hiphop dj’s die jazzfunk ritmes sampleden voor hun producties, werden zowel de pop- als de jazzscene overtuigd van het belang van deze stroming. Naast hiphop werd jazzfunk ook veel gesampled in r&b en house.
audio fragmenten
Herbie Hancock - Doin' it
Bob James - Nautilus
Gary Bartz - Music is my sanctuary
Donald Byrd - Think twice
Lonnie Liston Smith - Quiet dawn
Lou Donaldson - Everything I do gonna be funky
Dexter Wansel - Life on Mars
Grant Green - The final comedown
Eddie Harris - Get on down
Roy Ayers - One sweet love to remember
Azymuth - Dear limmertz
George Duke - Reach for it
bekijk ook deze wijzers
wereld
New age
Vroeger had new age een hoog ‘geitenwollensokken’-gehalte, new age was iets voor idealistische maar zweverige mensen. Tegenwoordig is new age echter een wijdverbreid en geaccepteerd begrip.
populair
Soundtrack
Altijd al willen weten wat de beste soundtracks zijn? Of welke componisten verantwoordelijk zijn voor de deuntjes die u fluit bij het verlaten van de bioscoop? Dan is deze webwijzer voor u bedoeld!