Wie wordt gezien als de grondleger van ambient?
Brian Eno
Jean-Michel Jarre
Pierre Schaeffer
Michel Waisvisz
onderwerpen
Beethoven: Sonate op 57 Appassionata

In de zomer van 1804 maakte Beethoven een lange wandeling met zijn leerling Ferdinand Ries. Ries schreef daarover op: 'Onderweg had hij voortdurend in zichzelf lopen brommen, ja zelfs geloeid, steeds weer op en neer, zonder bepaalde tonen te zingen. Toen ik hem vroeg wat het was, zei hij, dat hem net het thema voor het laatste deel van zijn s te binnen was geschoten. '
 
'Toen we in zijn kamer aankwamen, liep hij zonder zijn hoed af te nemen regelrecht naar de piano. Ikzelf ging in een hoek zitten, en Beethoven was me al gauw vergeten. Nu was hij zeker een uur lang met de zo prachtige in de weer. Eindelijk stond hij op, was verbaasd mij nog te zien en zei: Ik kan je vandaag geen les geven, ik moet nog werken.'
 
Het stuk dat Beethoven onder handen had, was de Pianosonate op.57 bijgenaamd Appassionata, wat 'De hartstochtelijke' betekent. Die bijnaam werd niet door Beethoven bedacht, maar door uitgever Crantz die in 1838 (dus elf jaar na Beethovens dood) het stuk publiceerde in een versie voor twee pianisten. Wie de sonate beluistert snapt hoe Crantz daarbij kwam.
 
De eerste luisteraars waren sprakeloos over de kracht, energie en passie. Toen Beethoven het stuk voorspeelde aan zijn kameraad Anton Schindler en die vroeg wat het voorstelde, zei Beethoven kortaf: 'Lees maar The Tempest van Shakespeare.' Deze sonate schildert het bekendste beeld van Beethoven, namelijk dat van een held en strijder tegen de elementen en het noodlot, net zoals in de Vijfde , de Noodlotssymfonie.
 
Vanaf een afstand lijkt de Appassionata traditioneel. Ze bestaat uit drie delen, achtereenvolgens een snel, een langzaam en weer een snel deel. De twee snelle delen zijn doortrokken van een enorme onrust en stormachtigheid. Het langzame middendeel schort het beklemmende gevoel van wanhoop even op, maar dat is slechts tijdelijk. En ook de hectische finale brengt geen oplossing. Daar wordt een stortvloed van razendsnelle noten ontketend die zich nauwelijks laat temmen. In de - wordt de spanning nog eens extra opgevoerd. Maar dan is de sonate voorbij. Even plotseling als ze begon.
 

audio fragmenten
Appassionata, Kracht, energie en passie
Appassionata, Hectische finale
Symfonie nr.5, 'Noodlotssymfonie'
Beethoven Beethoven
bekijk ook deze wijzers
wereld
Brazilië
Brazilië is het land van samba, maar er is nog zoveel meer. In deze webwijzer leest u over de meest uiteenlopende muziek: van choro en frevo naar bossa nova. forró, baile funk en sertanejo.  
populair
Alternative
Alternative is een grabbelbak vol met verrassingen voor iedereen die niet van standaard popmuziek houdt. Lees hier alles over deze muziekstroming.