De grootste hit van Jean-Louis Pisuisse is
Broekie Van Jantje
Niet Of Nooit Geweest
Scheiden Doet Lijden
Mens Durf Te Leven
onderwerpen
Haydn: Symfonie nr 45 Abschied
Wie vanuit Wenen ongeveer zeventig kilometer naar het zuidoosten reist, stuit aan de grens tussen Oostenrijk en Hongarije op het meer van Neusiedler. Aan een van de uithoeken van dat meer ligt het betoverende slot Esterháza, dat de rijke Hongaarse vorst Nikolaus I Esterházy halverwege de 18de eeuw liet bouwen.
 
's Zomers trok vorst Nikolaus vanuit zijn winterverblijf in het Oostenrijkse Eisenstadt met zijn hele hofhouding naar dit nieuwe paleis. Het was omgeven door tuinen en reusachtige parken. Het geheel vormde zo'n doolhof dat er bij feesten plattegronden van het complex moesten worden uitgedeeld, zodat de gasten hun weg terug konden vinden.
 
Hier woonde en werkte de componist Joseph Haydn tussen 1766 en 1790. Hij was er h, dirigent van het hoforkest, en componist van kerkmuziek, van o's, sën, concerten, en k. Wie naar de operavoorstellingen ging luisterde daar vaak naar Haydns opera's en zag hem vanachter het k het geheel dirigeren.
 
Was men van de partij op een groots feest in het paleis, dan luisterde de gast onder het tafelen opnieuw naar muziek van Haydn. Hij dirigeerde zijn orkest van een man of twintig in een d, een symfonie of een concert. En bij de uitvoeringen in de intieme muzieksalon klonk weer muziek van Haydn: s, t's en s. Vaak was daar maar een luisteraar: vorst Nikolaus.
 
De muzikanten van de hofkapel, in die tijd allemaal mannen, woonden op het landgoed Esterháza, maar zonder hun vrouwen. Die waren achtergebleven in Eisenstadt, het winterverblijf. Gedurende de hele zomer dat vorst Esterházy in zijn slot verbleef, moesten de muzikanten paraat zijn en zagen zij dus maandenlang hun vrouwen niet. Pas wanneer de vorst zou vertrekken, zouden de kwijnende, vaak nog jonge muzikanten hun vrouwen kunnen weerzien. Zij riepen voor dit nijpende probleem de hulp van Haydn in.
 
Die componeerde daarom zijn Abschiedssinfonie om vorst  Nikolaus te bewegen eerder te vertrekken. Deze symfonie is voor Haydns tijd heftig, duister, mineur, melancholiek en opstandig tegelijk . In het laatste deel van deze symfonie liet  Haydn de ene na de andere muzikant zijn partij uitspelen, zijn kaars uitblazen en met zijn instrument onder de arm weglopen, tot er niemand meer over was, behalve Nikolaus zelf. Het 'afscheidseffect' in de symfonie had het gewenste effect: de vorst vertrok de volgende ochtend.
audio fragmenten
Symfonie nr 45, Melancholiek en opstandig
Symfonie nr.45, Het afscheidseffect
Strijkkwartet op.20 nr.1, Finale
Haydn Haydn
bekijk ook deze wijzers
wereld
Zigeunermuziek
Zigeunerjazz, brass bands, balkanbeats, gypsypunk: de laatste jaren weet zigeunermuziek in nieuwe vormen vele luisteraars te boeien. Traditionele stijlen blijven ook populair. Lees er over in deze webwijzer.
klassiek
Ballet 1600-1900
Het ballet kent een rijke geschiedenis. Veel belangrijke componisten hebben zich met het genre beziggehouden. Lees meer over de muziek en de ontwikkeling van de dansvorm in deze webwijzer.