De grote hit Smells Like Teen Spirit van Nirvana kwam uit in....
1990
1991
1992
1993
onderwerpen
Bij ons in de Jordaan: gouden jaren
Cabaretpionier Jean-Louis Pisuisse bedacht ooit de term levenslied voor zijn satirische chansons. Vele jaren na zijn dood komt die term eigenlijk pas echt in zwang, maar nu als aanduiding voor volkse zangers die liederen zingen in begrijpelijke taal. Het levenslied begint een nieuw leven.

Op straat begonnen
Amsterdam, 1935, hoek Lauriergracht/Prinsengracht. Twee schoffies van een jaar of tien zingen liedjes van Willy Derby. Het zijn Jan van Musscher en zijn neef Carel Verbruggen. Ze zijn niet rijk, wonen in onooglijke achterafstraatjes nabij de Lauriergracht en het enige dat ze hebben is hun stem. Na de Tweede Wereldoorlog maakt ook de rest van Nederland kennis met die stemmen. Carel Verbruggen en Jan van Musscher hebben dan hun artiestennamen aangenomen: Willy Alberti en Johnny Jordaan.

Gouden generatie
Met de populariteit van Willy Alberti en Johnny Jordaan (en Tante Leen en de Zangeres Zonder Naam) krijgt de term levenslied zijn definitieve betekenis. Het levenslied is eenvoudig, volks, gezongen door gewone mensen uit de kroeg. Ze zingen van het leven, met een lach en een traan. Deze generatie levensliedzangers is gezichtsbepalend geworden voor het genre. Willy Alberti, Johnny Jordaan, De Zangeres Zonder Naam en Tante Leen zijn de pijlers waar hedendaagse artiesten als Frans Bauer en Marianne Weber op steunen. Willy Alberti wist goed in welke traditie hij stond als Nederlandstalige zanger: hij nam een versie van Mens Durf Te Leven op en het lied Liefde Alleen, van cabaretpionier Eduard Jacobs. Ook de Zangeres Zonder Naam had succes met een cabaretlied uit de oude doos: Het Broekje Van Jantje van J.H. Speenhoff.

Rotterdammers
Geestig detail is wel dat veel van de grote Amsterdamse hits in Rotterdam zijn ontstaan. Jaap Valkhoff en Johnny Hoes zijn belangrijke aanjagers geweest voor de groep hoofdstedelijke ‘jongeren’: Valkhoff schrijft talloze liedjes, onder meer Oh Johnny voor Tante Leen. Johnny Hoes is de ontdekker van de Zangeres Zonder Naam en begint in 1964 platenmaatschappij Telstar waar menig Nederlandstalig artiest zijn weg naar de top is begonnen. De gouden jaren van het levenslied zijn absoluut de jaren zestig en zeventig. In 1971 begint oud Veronica-dj Bert van Rheenen (alias Chiel Montagne) met een televisieprogramma puur gericht op het Nederlandstalige werk: Op Losse Groeven (later omgedoopt tot Op Volle Toeren). Het programma is een geweldige carrièrebooster voor artiesten als Vader Abraham, Corrie Konings, Ben Cramer, Koos Alberts en Jacques Herb.

De wederopstanding
Begin jaren tachtig gaan gitaarbandjes ook opeens in het Nederlands zingen. De mannen van Doe Maar, De Dijk, Toontje Lager en Het Goede Doel zijn in één klap supersterren en sneeuwen de levensliedartiesten onder. Eigenlijk is André Hazes nog zo’n beetje de enige die in de jaren tachtig het levenslied zingt. In die jaren ontstaat er een levendige underground scene van levensliedzangers. Ze worden gedraaid op illegale piratenzenders, want de nationale radio draait het genre in die tijd eigenlijk niet. Daar komt in september 1994 verandering in. De zanger is 21 jaar, komt uit een woonwagenkamp in Fijnaart en heet Frans Bauer. Zijn hit: Als Sterren Aan De Hemel Staan. Het succes van Bauer is onvoorstelbaar. Zijn cd’s vliegen de winkel uit, hij geeft vanaf 1998 ieder jaar uitverkochte concertseries in Ahoy’ Rotterdam, er verschijnen reallifesoaps, Nederland krijgt maar geen genoeg van de goedlachse Brabander. In het kielzog van Frans Bauer komen steeds meer artiesten uit het piratencircuit naar de oppervlakte. Het levenslied is in de jaren nul helemaal terug van weggeweest.
audio fragmenten
Willy Alberti - O Mooie Westertoren
Johnny Jordaan - Een Pikketanussie
Zangeres Zonder Naam - Keetje Tippel
André Hazes - Kleine Jongen
Frans Bauer - Als Sterren Aan De Hemel Staan
Willy Alberti Willy Alberti
Johnny Jordaan Johnny Jordaan
bekijk ook deze wijzers
populair
Country
Countrymuziek behoort in de Verenigde Staten tot de populairste muziekstijlen. Ook in Nederland is er veel belangstelling voor deze van oorsprong eenvoudige plattelandsmuziek.
klassiek
Klassiek in Vogelvlucht II
Kent u dat? De wereld van de klassieke muziek in willen stappen, maar u weet niet waar te beginnen? Hier laten wij u kennismaken met muziek uit de romantiek en de 20ste eeuw.