Wie wordt gezien als de grondleger van ambient?
Brian Eno
Jean-Michel Jarre
Pierre Schaeffer
Michel Waisvisz
onderwerpen
Debussy: Pelléas et Mélisande
In hun beide (enige!) opera’s zetten Debussy en Bartók zich af tegen de muzikale erfenis van Richard Wagner. Vooral het wereldbeschouwelijke van de Duitse Romantiek, dat zo bepalend was voor zowel de Franse als de Hongaarse muziek van de late negentiende eeuw, moest het ontgelden. Op hun eigen manier zochten Debussy en Bartók naar nieuwe expressiemiddelen. Grappig genoeg hebben hun beide symbolistische opera’s veel raakvlakken met elkaar.

Niet de handeling is bepalend voor de muziek, maar juist datgene wat erachter schuilgaat. Daarom zijn de verhaallijnen in beide opera’s vrij eenvoudig. Parallel daaraan verlaat de gezongen muziek nauwelijks het pad van het recitatief. Het orkest daarentegen speelt voor de luisteraar een beslissende rol: wat op het toneel niet wordt uitgelegd, moet door de muziek worden aangevuld. Zoals bijvoorbeeld in Hertog Blauwbaarts Burcht.

Het decor bestaat uit een donkere burchthal met zeven deuren. Wanneer Blauwbaart met zijn kersverse echtgenote Judith binnenkomt, wil zij licht en vraagt de deuren te mogen openen. Elk daarvan vertelt iets meer over het wezen van Blauwbaart; het wordt steeds lichter. Maar dan de zesde deur: een tranenmeer en tenslotte de zevende deur. Hierachter komen Blauwbaarts drie eerdere vrouwen tevoorschijn. Judith voegt zich bij hen, waarna de deur zich sluit en Blauwbaart alleen achterblijft in het donker.

Voor het publiek blijft verborgen wat zich achter de deuren bevindt. Het orkest daarentegen schildert in rake streken datgene wat Judith ziet. Maar is het eigenlijk wel echt? Of moet je de deuren zien als openingen naar Blauwbaarts ziel? En is de burcht wel een kasteel, of staat het symbool voor wat zich in Blauwbaarts hoofd afspeelt? (JWvR)
audio fragmenten
Pelleas et Melisande
Blauwbaards burcht - De schatkamer
Blauwbaards burcht - Het tranenmeer
Béla Bartók Béla Bartók
bekijk ook deze wijzers
wereld
Arabische muziek
De Arabische wereld strekt zich uit van Marokko in het westen tot Oman in het oosten. In de loop van eeuwen ontwikkelde zich in dit deel van de wereld een unieke, verfijnde muziek.  
over de CDR
50 jaar
In 2011 vierde de Centrale Discotheek Rotterdam haar vijftigste verjaardag. Deze webwijzer gaat over onze geschiedenis en mogelijkheden in woord, beeld en natuurlijk, geluid.