In welke Amerikaanse stad stond het hoofdkantoor van het Stax-label?
Chicago
Detroit
Memphis
New Orleans
onderwerpen
Debussy: Pelléas et Mélisande
In hun beide (enige!) opera’s zetten Debussy en Bartók zich af tegen de muzikale erfenis van Richard Wagner. Vooral het wereldbeschouwelijke van de Duitse Romantiek, dat zo bepalend was voor zowel de Franse als de Hongaarse muziek van de late negentiende eeuw, moest het ontgelden. Op hun eigen manier zochten Debussy en Bartók naar nieuwe expressiemiddelen. Grappig genoeg hebben hun beide symbolistische opera’s veel raakvlakken met elkaar.

Niet de handeling is bepalend voor de muziek, maar juist datgene wat erachter schuilgaat. Daarom zijn de verhaallijnen in beide opera’s vrij eenvoudig. Parallel daaraan verlaat de gezongen muziek nauwelijks het pad van het recitatief. Het orkest daarentegen speelt voor de luisteraar een beslissende rol: wat op het toneel niet wordt uitgelegd, moet door de muziek worden aangevuld. Zoals bijvoorbeeld in Hertog Blauwbaarts Burcht.

Het decor bestaat uit een donkere burchthal met zeven deuren. Wanneer Blauwbaart met zijn kersverse echtgenote Judith binnenkomt, wil zij licht en vraagt de deuren te mogen openen. Elk daarvan vertelt iets meer over het wezen van Blauwbaart; het wordt steeds lichter. Maar dan de zesde deur: een tranenmeer en tenslotte de zevende deur. Hierachter komen Blauwbaarts drie eerdere vrouwen tevoorschijn. Judith voegt zich bij hen, waarna de deur zich sluit en Blauwbaart alleen achterblijft in het donker.

Voor het publiek blijft verborgen wat zich achter de deuren bevindt. Het orkest daarentegen schildert in rake streken datgene wat Judith ziet. Maar is het eigenlijk wel echt? Of moet je de deuren zien als openingen naar Blauwbaarts ziel? En is de burcht wel een kasteel, of staat het symbool voor wat zich in Blauwbaarts hoofd afspeelt? (JWvR)
audio fragmenten
Pelleas et Melisande
Blauwbaards burcht - De schatkamer
Blauwbaards burcht - Het tranenmeer
Béla Bartók Béla Bartók
bekijk ook deze wijzers
populair
Nederlandstalige muziek
Webwijzer over het Nederlandstalige lied. Van middeleeuwse volksliedjes tot moderne hits, van satirisch cabaret tot licht amusement en van serieuze poezie tot meezing-refreintjes.
populair
Soul
Soul is misschien wel het grootste geschenk dat de zwarte Amerikanen gaven aan de rest van de wereld. Deze webwijzer vertelt hoe deze muziek ontstond en hoe groot de invloed van soul was op andere muziek.