Welke kunstbeweging liet zich inspireren door jazz?
COBRA
De Impressionisten
De Kubisten
Pop Art
onderwerpen
.....
Richard Strauss: Salome
Met Salome (1903) schreef Richard Strauss een van de eerste moderne opera’s van de twintigste eeuw. Was hij daarvóór vooral beroemd geworden met weelderige symfonische gedichten, met deze eenakter plantte hij onbedoeld een splijtzwam tussen de negentiende- en de twintigste-eeuwse opera. Qua vorm past ze nog in de traditie van Wagner, compleet met Leitmotive en eindeloze melodieën. Problematischer is het gesteld met de inhoud van het libretto en de toonzetting daarvan.

Samengevat is Salome een morbide eenzijdige liefdesgeschiedenis. Herodes’ puberdochter Salome is verliefd op de profeet Johannes de Doper (Jochanaan). Nadat hij haar verschillende keren in religieuze verontwaardiging heeft afgewezen, weet ze uiteindelijk zijn hoofd te bemachtigen. In de traditionele opera vormt de kus tussen twee geliefden doorgaans het hoogtepunt, hier daarentegen is dat Salomes kus op de dode lippen van Jochanaan. Dat daarop geen zegen kan rusten, bewijst het letterlijk bloedstollende slot van de opera.

Het verontrustende in Salome is dat alles wankel is. Het verhaal speelt zich af op het snijvlak tussen twee culturen, in een wereld waarin alles verraderlijk is geworden. Het is een wereld waarvan de morele basis onder het bestaan is weggeslagen. De muziek van Strauss vormt een prachtige verklanking van deze labiliteit. Neem bijvoorbeeld de muziek van Herodes: koortsachtige chromatiek gaat gepaard met abrupte overgangen naar andere toonsoorten. Alleen de muziek van Jochanaan is nog duidelijk tonaal, alsof hij de vertegenwoordiger is van een verdwijnende wereld.

Veelbetekenend was de kritiek van Wagners zoon Siegfried, die het werk pervers vond en het daarmee als een van Strauss’ gevaarlijkste composities beschouwde. Arnold Schönberg daarentegen roemde Salome juist vanwege de modernistische passages. Diens opera Moses und Aron maakt duidelijk waarom. (JWvR)
audio fragmenten
Salome kust het hoofd
Dans van de zeven sluiers
Jochanaan
Salome Salome
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Richard Strauss
Op 11 juni 2014 is het 150 jaar geleden dat Richard Strauss in München werd geboren. Hij was de belangrijkste Duitse componist van de generatie na Wagner en Brahms. 
populair
Vakantiewebwijzer
Muziek is een geweldige manier om meer te leren over andere landen. In deze webwijzer werpen we ons licht op muziek uit een aantal populaire vakantielanden.