Een cantor is:
Een muziekstuk
Zanger die leiding had over de kerkmuziek.
Dirigent in dienst van het hof.
Hoofdmelodie in een muziekstuk.
onderwerpen
Grensverleggende muziek in Salome
Veel operacomponisten uit de achttiende en negentiende eeuw zouden de manier waarop Strauss dikwijls aan zijn operateksten kwam, merkwaardig gevonden hebben. Hij was wat dat betreft echt een kind van de romantiek en een erfgenaam van de Wagner-cultus die de kunstenaar een uitzonderlijke, zo niet heroïsche status toedichtte. Bij de keuze voor een bepaalde tekst liet Strauss zich immers vaak inspireren door zijn eigen leven, alsof hij ervan uitging dat wat hem als kunstenaar bezig hield van belang was voor iedereen. Een kunstwerk moest een weerslag zijn van de persoonlijke filosofie, de gedachten en gevoelens van de kunstenaar. Dat werd ook van hem verwacht. De Wagneriaanse vrienden van Strauss waren dan ook niet blij met zijn eerste opera Guntram, waarvan hij de tekst in navolging van Wagner zelf geschreven had. Ze lazen het verhaal als kritiek op de meester van Bayreuth.

De wijze waarop Strauss echter het onderwerp van zijn derde opera Salome (1905) koos, is herkenbaar voor menig succesvol operacomponist. Hij werd gewezen op een onderwerp, zag een toneelstuk en was gefascineerd. Het toneelstuk was van de Engelse schrijver Oscar Wilde. Volgens de bijbel is Salome de mooie dochter van Herodias. Als zij op een dag danst voor haar stiefvader Herodes, mag zij alles vragen wat ze maar wil, waarna zij het hoofd eist van Johannes de Doper op een zilveren schotel. In Wilde's versie kust Salome vervolgens het bebloede hoofd, waarna Herodes haar vol afschuw laat executeren.

Strauss zag in dit verhaal mogelijkheden tot vernieuwing. Het geweld, de waanzin en de decadentie van Salome's wereld vertaalde hij in muziek die grensverleggend was. Het hof van Herodes wordt bevolkt door geleerden die resoluut vasthouden aan hun eigen religieuze dogma's en geen oor hebben voor een ander. Zij zingen allemaal tegelijkertijd in hun eigen toonsoort (polytonaliteit). Maar als Johannes de Doper of de  Nazareners (christenen) spreken, zingen zij in een taal die harmonieuzer klinkt.

Als Salome uiteindelijk het hoofd van Johannes de Doper in handen krijgt, barst het orkest los in luide, wrange samenklanken (dissonanten). De melodieën die Salome zingt zijn zo chromatisch dat het klinkt alsof zij het spoor bijster is. De chromatiek is een reflectie van haar waanzin. Toch klinken in haar beroemde Monoloog ook prachtige gloedvolle melodieën, die een uiting zijn van haar oprechte, hoewel krankzinnige, liefde. Strauss maakte van haar geen duivelse vampier, maar een tragische figuur.
audio fragmenten
Salome: de geleerden discussiƫren (polytonaliteit)
Salome: de Nazareners zingen samen in harmonie
Salome: Salome met het hoofd van Johannes de Doper
Salome: Salome's krankzinnige liefde
Salome: illustratie van Aubrey Beardsley Salome: illustratie van Aubrey Beardsley
bekijk ook deze wijzers
populair
Blues
Het enige muziekgenre dat tevens een gemoedstoestand kan aangeven: de blues. Een webwijzer over ellende en de uitlaatklep daarvoor, van de meest elementaire vorm tot moderne bluesrock. 
klassiek
Ballet 1600-1900
Het ballet kent een rijke geschiedenis. Veel belangrijke componisten hebben zich met het genre beziggehouden. Lees meer over de muziek en de ontwikkeling van de dansvorm in deze webwijzer.