Waar ligt de oorsprong van de Country?
Blues
Folk
Reggae
Jazz
onderwerpen
Jeugdjaren
Richard Strauss werd op 11 juni 1864 geboren in München, enige maanden nadat Ludwig II koning van Beieren was geworden. Deze excentrieke monarch baarde opzien omdat hij de notoire componist Wagner in bescherming had genomen. Velen vroegen zich bezorgd af of de dure hobby van de koning niet een te grote wissel trok op de staatskas. De kleine Richard zal van dit alles niet veel gemerkt hebben. Zijn München was een ingekeerde wereld van Beierse gemoedelijkheid en bierhallen. Richards belangrijkste muzikale voorbeeld was zijn vader, Franz Strauss. Deze briljante musicus had zich weten op te werken tot eerste hoornist van het hoforkest in München. De grote dirigent Hans von Bülow noemde hem de 'Joachim van de hoorn' (een verwijzing naar Joseph Joachim, de violist aan wie Brahms zijn Vioolconcert opdroeg). Zelfs zijn aartsvijand Wagner was vol lof over zijn spel. 'De man is onmogelijk, maar als hoornist kan hij geen kwaad doen', aldus Wagner.

Vader Franz Strauss was een moeilijk mens, wiens muzikale smaak zich beperkte tot Haydn, Mozart en de vroege Beethoven. Voor zoon Richard was deze omgeving begrenzend en stimulerend tegelijkertijd. Franz Strauss dirigeerde een uitstekend amateurorkest, Wilde Gung'l genaamd, waarmee hij het culturele niveau in de Beierse hoofdstad ietwat wist op te krikken. Dankzij de Wilde Gung'l leerde zoonlief het reilen en zeilen van het orkestbestel kennen. Hij was nog maar een schooljongen toen hij zijn Serenade op.7 componeerde, een werk voor blazers dat kennelijk Mozarts Gran Partita als voorbeeld heeft gehad. Dit juweeltje - het vroegste werk van Strauss dat repertoire heeft gehouden - wekte de bewondering van dirigent Hans von Bülow. Een jaar later (1882) componeerde Strauss een innemend (maar traditioneel) Concert voor hoorn, het instrument van zijn vader.

In 1883 verbreedde Richard zijn horizon door Berlijn te bezoeken. In de Pruisische metropool wist het wonderkind relaties te leggen met invloedrijke musici. Hij was vooral onder de indruk van de reeds genoemde Hans von Bülow, de legendarische dirigent die zijn ijver voor de egoïstische Wagner had moeten bekopen met een echtscheiding. Von Bülow was eveneens een uitstekend pianist. Hij bedankte echter voor de eer toen Strauss in 1885 voor hem een schitterende, maar moeilijk te spelen Burleske (piano en orkest) componeerde. Later vond Strauss toch nog een pianist voor wie al die grote grepen geen probleem vormden. Dankzij deze Eugen d'Albert kon de Burleske in 1890 alsnog in première gaan.

1885 was eveneens het jaar waarin Strauss benoemd werd als Von Bülows assistent-dirigent in Meiningen. Mede dankzij Von Bülow wist Strauss zich meer en meer los te maken van de beperkte culturele actieradius van zijn vader. Strauss bezocht al een tijd uitvoeringen van Wagners opera’s, waaronder de première van Parsifal in 1882 (een productie waaraan zijn vader ironisch genoeg had meegewerkt). In 1886 deed Strauss Italië aan. Zijn meesterlijke (en vrijwel volwassen) orkestsuite Aus Italien vormde het muzikale verslag van de 'Bildungsreise' bezuiden de Alpen. Let wel: in het zonnige Italië had de door hoofdpijnen gemartelde Nietzsche zijn 'Alcyonische' dagen beleefd. Alcyonische dagen staan voor gelukkige dagen, vernoemd naar Alcyone: de dochter van Aeolos, die vanwege haar hoogmoed in een ijsvogel was veranderd. Voor deze filosoof Nietzsche zou Strauss een grote bewondering ontwikkelen.
audio fragmenten
Eerste Hoornconcert
Burleske
Aus Italien
Serenade opus 7
Eerste Hoornconcert van vader Franz Strauss
Hans von Bülow circa 1889 Hans von Bülow circa 1889
bekijk ook deze wijzers
populair
Kindermuziek
Kinderen houden van muziek! Muziekweb heeft een aantal leuke kinderalbums op een rijtje gezet!
populair
Rock-'n-roll
Deze webwijzer gaat over rock-'n-roll. Niet zomaar een rage uit de jaren vijftig, maar het begin van iets gigantisch:  de popmuziek.