Voor wie was de Siegfried Idyll geschreven?
Voor Wagners zoon Siegfried.
Voor Wagners tweede vrouw Cosima.
Voor Wagners beschermheer koning Ludwig.
Voor Wagners minnares Mathilde.
onderwerpen
.....
Inleiding
Richard Wagner is één van de grootste operacomponisten ooit. Hij zou de grootste filmcomponist zijn geweest, als de film toen al bestaan had. Alles kon hij in zijn muziek uitdrukken: Germaanse sagen, Keltische legendes, liefde, vervoering, haat, het ruisen van het woud, het stormen van de zee, mystieke visioenen en vergezichten die over de grens van tijd en ruimte heengaan…

Wagner wilde het genre van de opera transformeren tot een integraal samengaan van allerlei kunstuitingen. Een belangrijk voorbeeld hierbij was de Negende Symfonie van Beethoven, de eerste symfonie uit de geschiedenis waarin instrumentale en vocale middelen werden verenigd. Ook de tragedies uit de Griekse oudheid – feitelijk een soort politieke zedenschetsen met een harmonisch samengaan van toneel, zang en dans – golden als voorbeeld.

Wagners theaterwerken waren niet langer een aaneenrijging van losse aria’s en koren. In zijn opera’s werden de traditionele zangvormen veel meer met elkaar vermengd. Zeer origineel was het gebruik van bepaalde muzikale kernthema's, die de handelingen op het toneel op associatieve wijze ondersteunden. Zulke ‘Leitmotiven’ konden betrekking hebben op personages, bepaalde emoties of gedachten, of op bepaalde voorwerpen (de graal, de speer, de ring, het zwaard, etc.).

Wagner wist zulke formules eindeloos te variëren en te kneden. De luisteraar zal dit netwerk van associaties niet altijd direct kunnen duiden. Maar dat geeft ook niet. Wagnerianen zijn er van overtuigd dat zulke associaties ook onbewust werken. Wagners muziek spreekt wat dat betreft altijd de waarheid, ook al liegen en bedriegen de personages op het toneel elkaar.

En dat is misschien wel het grootste raadsel: dat Wagners kunst zoveel menselijker is dan Wagner zelf. Als persoon was Wagner beslist omstreden, gelet op zijn megalomane ambities, zijn extravagante verkwistingen, zijn antisemitisme en zijn neiging om minder sterke persoonlijkheden te intimideren. In zijn magnum opus Der Ring des Nibelungen wordt echter feilloos geanalyseerd hoe de liefde – tussen man en vrouw, tussen ouders en kinderen – wordt gecorrumpeerd door toedoen van politieke macht en het geld.
audio fragmenten
Der Fliegende Holländer
Tristan und Isolde
Götterdämmerung
Parsifal
Beethoven - Symfonie nr.9
Richard Wagner Richard Wagner
bekijk ook deze wijzers
populair
Hardrock Metal

Ruige gitaren, beukende drums en een schreeuwende zanger. Zo stellen veel mensen zich heavy metal voor. Deels klopt dat beeld ook wel, maar metal is veel meer dan dat.

populair
Nederlandstalige muziek
Webwijzer over het Nederlandstalige lied. Van middeleeuwse volksliedjes tot moderne hits, van satirisch cabaret tot licht amusement en van serieuze poezie tot meezing-refreintjes.