Hieronder zie je rockabilly-artiesten. Welke naam hoort hier niet bij?
Bob Wills
Elvis Presley
Johnny Cash
Roy Orbison
onderwerpen
Black and proud - soul en verzet
Zwarte Amerikanen mochten niet naar scholen waar blanke kwamen. Ze moesten in eten in aparte restaurants en hun behoefte doen in toiletten die bestemd waren ‘for coloured only’. De beweging rond de charismatische dominee Martin Luther King streed voor gelijke rechten. Geïnspireerd door King schreef Sam Cooke in 1963 het eerste ‘politieke’ soullied: A Change Is Gonna Come.

Naast Cooke was er een andere pionier die zich met zijn muziek politiek uitsprak: Curtis Mayfield, de bandleider van The Impressions uit Chicago. Met zijn nummer People Get Ready wilde hij in 1965 de zwarte Amerikanen een steun in de rug geven: wees er klaar voor, er komen betere tijden. Met zijn hoopvolle teksten vervulde Mayfield een zelfde rol als de gospelzangers voor hem.

Aanvankelijk kwamen er geen betere tijden. Rassenrellen in Los Angeles (1965), Detroit (1967) en de moord op Martin Luther King (1968) zorgden ervoor dat de opvattingen van veel zwarte Amerikanen radicaler werden. Eén van de bekendste artiesten die de nieuwe tijd feilloos aanvoelde was James Brown. Zijn lied Say It Loud I’m Black And Proud! werd een strijdkreet voor een generatie jonge Afro-Amerikanen.

Motown hield zich aanvankelijk verre van politieke stellingname, omdat ze haar blanke publiek niet van zich wilde vervreemden. Vanaf 1967 sloeg dat terug op het succesvolle label. Veel zwarte Amerikanen vonden Motown te blank. Een bizarre beschuldiging, want veel van Motown’s artiesten waren zelf slachtoffer geworden van de rellen in Detroit. Barrett Strong woonde midden in de stad en schreef voor The Temptations het lied Ball of Confusion, dat een weerslag was van die hectische tijd.

Marvin Gaye , één van Motowns topzangers, zou met What’s Goin’ On in 1971 een prachtig album afleveren. In de teksten leverde Gaye een tijdloos sociaal commentaar op het leven in de getto’s. Hiermee was hij van grote invloed op Stevie Wonder. Dit voormalige zingende wonderkind waagde zich op albums als Innervisions ook aan sociaal commentaar.

Een gevolg van de emancipatie was dat veel zwarte Amerikanen niet meer afhankelijk wilden zijn van blanke werkgevers. Zelf aan de slag dus! Dat gold ook voor een nieuwe generatie filmmakers verenigd onder de naam ‘blaxploitation’. Zwarte producenten, zwarte acteurs én zwarte artiesten die de soundtrack componeerden. Juist de muziek heeft de tijd het best doorstaan. Onder meer Isaac Hayes (Shaft), Curtis Mayfield (Superfly), Marvin Gaye (Trouble Man) en James Brown (Black Caesar, The Big Payback) maakten soundtrackalbums die nog altijd hoog staan aanschreven onder soulliefhebbers.
audio fragmenten
Sam Cooke - A change is gonna come
The Impressions - People get ready
James Brown - Say it loud I'm black and proud
The Temptations - Ball of confusion
Marvin Gaye - What's goin' on
Stevie Wonder - Living in the city
Isaac Hayes - Theme from 'Shaft'
bekijk ook deze wijzers
jazz
Jazz deel 1 - Van hot jazz tot freejazz

Lees hier over de ontwikkeling van jazz tot het einde van de jaren zestig, van hot jazz tot swing en van bop tot freejazz.  

klassiek
Opera
Opera’s kunnen heftige emoties oproepen, zodanig zelfs dat ze revoluties teweeg hebben gebracht. Lees hier meer over de meesterwerken en over de geschiedenis van het genre tot aan de twintigste eeuw.