Hieronder zie je rockabilly-artiesten. Welke naam hoort hier niet bij?
Bob Wills
Elvis Presley
Johnny Cash
Roy Orbison
onderwerpen
Black and proud - soul en verzet
Zwarte Amerikanen mochten niet naar scholen waar blanke kwamen. Ze moesten in eten in aparte restaurants en hun behoefte doen in toiletten die bestemd waren ‘for coloured only’. De beweging rond de charismatische dominee Martin Luther King streed voor gelijke rechten. Geïnspireerd door King schreef Sam Cooke in 1963 het eerste ‘politieke’ soullied: A Change Is Gonna Come.

Naast Cooke was er een andere pionier die zich met zijn muziek politiek uitsprak: Curtis Mayfield, de bandleider van The Impressions uit Chicago. Met zijn nummer People Get Ready wilde hij in 1965 de zwarte Amerikanen een steun in de rug geven: wees er klaar voor, er komen betere tijden. Met zijn hoopvolle teksten vervulde Mayfield een zelfde rol als de gospelzangers voor hem.

Aanvankelijk kwamen er geen betere tijden. Rassenrellen in Los Angeles (1965), Detroit (1967) en de moord op Martin Luther King (1968) zorgden ervoor dat de opvattingen van veel zwarte Amerikanen radicaler werden. Eén van de bekendste artiesten die de nieuwe tijd feilloos aanvoelde was James Brown. Zijn lied Say It Loud I’m Black And Proud! werd een strijdkreet voor een generatie jonge Afro-Amerikanen.

Motown hield zich aanvankelijk verre van politieke stellingname, omdat ze haar blanke publiek niet van zich wilde vervreemden. Vanaf 1967 sloeg dat terug op het succesvolle label. Veel zwarte Amerikanen vonden Motown te blank. Een bizarre beschuldiging, want veel van Motown’s artiesten waren zelf slachtoffer geworden van de rellen in Detroit. Barrett Strong woonde midden in de stad en schreef voor The Temptations het lied Ball of Confusion, dat een weerslag was van die hectische tijd.

Marvin Gaye , één van Motowns topzangers, zou met What’s Goin’ On in 1971 een prachtig album afleveren. In de teksten leverde Gaye een tijdloos sociaal commentaar op het leven in de getto’s. Hiermee was hij van grote invloed op Stevie Wonder. Dit voormalige zingende wonderkind waagde zich op albums als Innervisions ook aan sociaal commentaar.

Een gevolg van de emancipatie was dat veel zwarte Amerikanen niet meer afhankelijk wilden zijn van blanke werkgevers. Zelf aan de slag dus! Dat gold ook voor een nieuwe generatie filmmakers verenigd onder de naam ‘blaxploitation’. Zwarte producenten, zwarte acteurs én zwarte artiesten die de soundtrack componeerden. Juist de muziek heeft de tijd het best doorstaan. Onder meer Isaac Hayes (Shaft), Curtis Mayfield (Superfly), Marvin Gaye (Trouble Man) en James Brown (Black Caesar, The Big Payback) maakten soundtrackalbums die nog altijd hoog staan aanschreven onder soulliefhebbers.
audio fragmenten
Sam Cooke - A change is gonna come
The Impressions - People get ready
James Brown - Say it loud I'm black and proud
The Temptations - Ball of confusion
Marvin Gaye - What's goin' on
Stevie Wonder - Living in the city
Isaac Hayes - Theme from 'Shaft'
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Giuseppe Verdi
Giuseppe Verdi staat op nummer één. Van geen enkele andere componist worden wereldwijd meer opera's geprogrammeerd. In 2013 is het tweehonderd jaar geleden dat hij werd geboren.
klassiek
Richard Wagner
Richard Wagner is één van de grootste operacomponisten ooit. In 2013 is het twee eeuwen geleden dat hij werd geboren.