De grote hit Smells Like Teen Spirit van Nirvana kwam uit in....
1990
1991
1992
1993
onderwerpen
Share my world - hiphop en swingbeat
Zo’n stukje ‘geknipte’ muziek heet een ‘sample’ en een herhaalde sample van een drumbreak heet een ‘breakbeat’. De breakbeat vormde de muziek waar rappers hun teksten overheen legden. De meest gesamplede nummers binnen de hiphop zijn allemaal afkomstig van soul- of funkplaten.

James Brown haakte wederom op het juiste moment in en nam een nummer op met hiphoppionier Afrika Bambaataa, maar de meeste artiesten van Browns generatie waren minder blij met ‘sampling’. Vooral omdat de rappers goede sier maakten met hún muziek, maar de oorspronkelijke componisten er geen cent voor kregen. Dit werd rechtgezet met een geruchtmakende rechtszaak (Biz Markie vs Gilbert O’Sullivan). Het resultaat was dat in latere hiphop er minder werd ‘geleend’ van oude soul- en funkplaten, maar de hiphoppers hun eigen beats gingen bouwen.

Soul leidde in de jaren tachtig een sluimerend bestaan. Zangeressen als Anita Baker en Whitney Houston hadden beiden een fenomenale soulstem in huis, maar hun muziek was ingebed in een gladde popproductie. Veel soulliefhebbers van het eerste uur vonden dat de soul zijn ‘ziel’ had verloren.

Voor veel jonge, zwarte Amerikanen was soul de muziek van hun ouders. Dat veranderde aan het einde van de jaren tachtig met de komst van de swingbeat: een jonge, opwindende en elektronische soulvariant. De zangers beheersten de vocale acrobatiek van de oude soulgeneratie, maar voegden daar invloeden uit funk, electro en hiphop aan toe.

Swingbeat (ook wel ‘new jack swing’ genoemd) was muziek uit de verpauperde Amerikaanse binnensteden. Aanvankelijk voor een puur zwart publiek: de blockheadkapsels en oversized Armani-pakken waren te 'ghetto' voor het Whitney Houston-publiek. De eerste artiest die swingbeat naar de top-40 bracht was Bobby Brown met zijn funky hit My Perogative. Hij plaveide de weg voor zangeressen als Mary J. Blige en haar producer Sean ‘Puff Daddy’ Coombs. Blige vertaalde, net als de soulzangeressen voor haar, een ellendig leven naar succesvolle hitmuziek. De combinatie van hiphop (raps en beats) met soulvolle zang, bleek succesvol.

De door Puffy en Blige uitgedokterde formule zou de volgende twintig jaar gevolgd worden door veel artiesten. ‘Ik kan de televisie niet aanzetten of ik zie weer een kleine Mary J-kopie rondhuppelen’ zou Blige later zeggen. Aanvankelijk werd deze stijl ‘hiphop soul’ genoemd, later raakte de ietwat verwarrende term r&b meer in zwang.

Naast zangeressen als Blige en zangers als R Kelly, komen ook de vocale groepen terug. Zowel bij de mannen (Boyz II Men) als de vrouwen (SWV, En Vogue). De laatste groep was weer van grote invloed op Destiny’s Child, de meidengroep die één van de meest succesvolle soulzangeressen van de 21e eeuw voortbracht; Beyoncé Knowles.
audio fragmenten
James Brown - Funky drummer
Public Enemy - Rebel without a pause
Incredible Bongo Band - Apache
Sugarhill Gang - Apache
James Brown & Afrika Bambaataa - Unity
Whitney Houston - I wanna dance with somebody
Bobby Brown - My perogative
R. Kelly - Trapped in the closet [part 1]
Mary J. Blige - I'm the only woman
En Vogue - Free your mind
Destiny's Child - Survivor
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Ballet 1900-2000
Het ballet kent een rijke geschiedenis. Veel belangrijke componisten hebben zich met het genre beziggehouden. In deze webwijzer leest u alles over de ontwikkeling van het ballet in de twintigste eeuw.
klassiek
Klassiek in Vogelvlucht II
Kent u dat? De wereld van de klassieke muziek in willen stappen, maar u weet niet waar te beginnen? Hier laten wij u kennismaken met muziek uit de romantiek en de 20ste eeuw.