Een elektronische toon wordt vaak voortgebracht door middel van een...
Perforator
Oscillator
Oscilloscoop
Klavier
Nederlandstalige muziek
Frans Bauer, Louis Davids, Willy Derby, Maarten van Roozendaal. Heel verschillende mannen die toch tezamen één palet vormen: dat van de Nederlandstalige muziek. Wat is de geschiedenis van de Nederlandse liedcultuur? Waar bestaat die eigenlijk uit? Vragen waar we in deze webwijzer antwoorden op geven.
onderwerpen
Taal van mijn hart: introductie
In deze webwijzer geven we een overzicht van de Nederlandse liedcultuur. Maar wat is die liedcultuur? Eigenlijk natuurlijk iedereen die zich van het Nederlands bedient, vanuit welk genre dan ook. Om deze webwijzer vooral overzichtelijk te houden, focussen we ons op drie genres: het traditionele volkslied, het levenslied en het luisterlied.
Onder de groene linde: vroegste wortels
Voor de vroegste wortels van de Nederlandse liedcultuur moeten we terug naar de middeleeuwen. Liederen uit het Antwerps liedboek van 1544 werden tot laat in de twintigste eeuw gezongen.
Mens durf te leven: cabaret in Nederland
Aan het eind van de negentiende eeuw komt er een nieuwe theatervorm in zwang: cabaret. Het betekent een verrijking van de liedcultuur, in een tijd dat de radio nog niet bestaat. Het betekent tevens de introductie van een term die we vandaag de dag allemaal kennen: het levenslied.
Moeder wil dansen: verzuiling en censuur
In het verzuilde Nederland van de jaren twintig en dertig is de geest kleiner dan in de beginjaren van het cabaret. De Nederlandstalige muziek uit die tijd is kuis en braaf en eigenlijk voornamelijk gericht op amusement.
Bij ons in de Jordaan: gouden jaren
Cabaretpionier Jean-Louis Pisuisse bedacht ooit de term levenslied voor zijn satirische chansons. Vele jaren na zijn dood komt die term eigenlijk pas echt in zwang, maar nu als aanduiding voor volkse zangers die liederen zingen in begrijpelijke taal. Het levenslied begint een nieuw leven.
Liefde van later: het luisterlied
Na decennia van cabareteske armoe, komt in de jaren zestig de droom uit van de cabaretpioniers van begin van de eeuw: kritisch, scherp, intelligent en literair hoogstaand cabaret.  Liederen maken vanzelfsprekend een belangrijk deel uit van dit zogenaamde cabaret-artistique. Gaandeweg worden er liederen gemaakt die niet in een cabaretprogramma voorkomen: het luisterlied is geboren.
Levensliedcanon
Een volstrekt arbitraire mini-canon van het levenslied. Het levenslied wordt gezongen door artiesten uit de volkswijken. De teksten laten vaak niets aan de verbeelding over: in begrijpelijke taal wordt gezongen over het leven, met een lach en een traan.
Luisterliedcanon
Een volstrekt arbitraire mini-canon van het luisterlied. Liederen waarin de (soms kritische) boodschap poëtisch wordt verwoord en de muzikale omlijsting niet te veel is opgetuigd. Luisterliederen hebben vaak hun oorsprong in het theater en komen daar ook het best tot hun recht.
Jean-Louis Pisuisse - Cabaret Klassieken
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Ballet 1900-2000
Het ballet kent een rijke geschiedenis. Veel belangrijke componisten hebben zich met het genre beziggehouden. In deze webwijzer leest u alles over de ontwikkeling van het ballet in de twintigste eeuw.
klassiek
Opera in de 20e eeuw
De operageschiedenis van de twintigste eeuw, aan de hand van tien opera’s en een zevendelige cyclus.