De grote hit Smells Like Teen Spirit van Nirvana kwam uit in....
1990
1991
1992
1993
De operageschiedenis van de twintigste eeuw, aan de hand van tien opera’s en een zevendelige cyclus.
onderwerpen
Richard Strauss: Salome
Met Salome (1903) schreef Richard Strauss een van de eerste moderne opera’s van de twintigste eeuw. Was hij daarvóór vooral beroemd geworden met weelderige symfonische gedichten, met deze eenakter plantte hij onbedoeld een splijtzwam tussen de negentiende- en de twintigste-eeuwse opera.
Debussy: Pelléas et Mélisande
In hun beide (enige!) opera’s zetten Debussy en Bartók zich af tegen de muzikale erfenis van Richard Wagner. Vooral het wereldbeschouwelijke van de Duitse Romantiek, dat zo bepalend was voor zowel de Franse als de Hongaarse muziek van de late negentiende eeuw, moest het ontgelden. Op hun eigen manier zochten Debussy en Bartók naar nieuwe expressiemiddelen. Grappig genoeg hebben hun beide symbolistische opera’s veel raakvlakken met elkaar.
Britten: Peter Grimes
Brittens opera Peter Grimes gaat over een zonderlinge visser, wiens scheepsknapen onder verdachte omstandigheden om het leven komen. Na verloop van tijd heeft Grimes de schijn zozeer tegen zich, dat niet alleen de roddelende dorpsgemeenschap, maar ook zijn vrienden – kapitein Balstrode en de onderwijzeres Ellen Orford – hem laten vallen.
Schönberg: Moses und Aron
Schönberg is ongetwijfeld de meest bekritiseerde componist ooit. Zijn experimentele muziek leidde vaak tot hevige protesten! Wat bezielde hem?
Zimmermann: Die Soldaten
Dat oorlogsgeweld van alle tijden is, laat Bernd Alois Zimmermann horen in zijn magnum opus, Die Soldaten. Deze opera is één van de belangrijkste theaterwerken van na de Tweede Wereldoorlog en wie hem ooit live heeft meegemaakt begrijpt precies waarom. Als weinig andere componisten weet Zimmermann de luisteraar en kijker meteen bij zijn nekvel te grijpen om te tonen wat er aan schort in onze wereld.
Sjostakovitsj: De Neus
Satirische opera’s zijn op het eerste gezicht vooral grappig, maar geven op een dieper niveau vaak maatschappelijke kritiek. Neem bijvoorbeeld Sjostakovitsj’ De Neus (1928). Op een ochtend wordt majoor Kovaljov wakker en merkt dat zijn neus is verdwenen.
Poulenc: Dialogues des Carmélites
Twee religieus geïnspireerde opera’s domineren de Franse muziek na de Tweede Wereldoorlog. En toch kunnen de verschillen tussen deze twee meesterwerken niet groter zijn.
Stockhausen: Licht
Met de enorme cyclus ‘Licht’ (1977-2004) heeft Karlheinz Stockhausen de opera als genre tot ver voorbij haar grens gebracht. Wat betreft omvang en ambitie laat het zelfs Wagners Ring verbleken. Zeven opera’s, elk voor één dag van de week, allen gebaseerd op een enkele driestemmige muzikale ‘formule’.
Adams: Nixon in China
Begin jaren tachtig bedacht regisseur Peter Sellars een gedurfd plan: een opera over een grote historische gebeurtenis van slechts tien jaar daarvoor. Het ging hierbij om het bezoek dat president Nixon in 1972 bracht aan communistisch China.
Nawoord - Een paradox
De opera is dood, en de opera leeft als nooit tevoren. Het is deze merkwaardige paradox die zich opdringt wanneer we de operageschiedenis van de twintigste eeuw bekijken. In deze webwijzer behandelden we deze geschiedenis aan de hand van tien opera’s en een zevendelige cyclus.
- Helikopterquartett
Het beruchte onderdeel uit Mittwoch aus Licht
bekijk ook deze wijzers
klassiek
Klassiek in Vogelvlucht II
Kent u dat? De wereld van de klassieke muziek in willen stappen, maar u weet niet waar te beginnen? Hier laten wij u kennismaken met muziek uit de romantiek en de 20ste eeuw.
klassiek
Opera
Opera’s kunnen heftige emoties oproepen, zodanig zelfs dat ze revoluties teweeg hebben gebracht. Lees hier meer over de meesterwerken en over de geschiedenis van het genre tot aan de twintigste eeuw.