Op 23 april 2025 overleed de Amerikaanse zanger en performer David Thomas op 71-jarige leeftijd, thuis in het Britse stadje Brighton and Hove. Daarmee eindigt een lange en vruchtbare carrière waarin Thomas op unieke wijze de baanbrekende band Pere Ubu aanvoerde.
‘Merdre!’, is de openingsroep van het toneelstuk Ubu Roi, een creatie van de excentrieke Franse schrijver en uitvinder Alfred Jarry. Ondanks een verdwaalde ‘r’ is het wel degelijk Frans voor ‘Kak!’, wat het Parijse publiek deed sidderen tijdens de première van dit schandaalstuk in 1886. Ondanks dat de punkrevolutie de rockmuziek al flink had opgeschud in 1978, kwam het album The Modern Dance van de Amerikaanse groep Pere Ubu dat jaar aan als eenzelfde klap in je smoel: Merdre!
De groep vernoemde zich niet voor niets naar de schofterige en despotische hoofdpersoon uit Ubu Roi en vertaalt dit naar schurende industriële punk met invloeden uit freejazz en avant-garde muziek. De lijvige zanger David Thomas, die zich in die tijd ook graag Crocus Behemoth noemt, zwalkt, zwiert, schreeuwt, schmiert, bijt en huilt als Vader Ubu zelf. Een plaat om hard te draaien. ‘It’s just a joke’, sneert Thomas in het slotnummer Humor Me, terwijl je vrienden niet meer je vrienden willen zijn en je buren de politie al gebeld hebben.
De groep ontstaat mid-jaren 70 in Cleveland, na de opsplitsing van de lokale garageband Rocket From The Tomb in Dead Boys en Pere Ubu. Opvallend genoeg bekeert Thomas zich, na het minstens zo sterke tweede album Dub Housing (1978), tot Jehova getuige. Dit heeft zijn weerslag op daaropvolgende albums als New Picnic Time (1979) en The Art Of Walking (1980). Thomas en zijn groep klinken hierop nog even gestoord en ontregelend, maar ontdaan van iedere zwartgalligheid. Thomas geeft expressie (zingen is niet het juiste woord) aan een door hemzelf bont ingekleurde wereld. In Rhapsody in Pink droomt hij dat hij een roze ballon is die onder water zweeft en wordt uitgelachen door de vissen. De groep stopt ermee in 1982.
Een deel van de originele bezetting van Pere Ubu keert in 1989 terug op het album Cloudland, dat opvallend poppy en melodieus klinkt en op een succesvolle ontvangst mag rekenen. Op het podium combineert de groep het nieuwe materiaal met inmiddels klassieke nummers uit hun begintijd als Non-Alignment Pact en The Modern Dance. Langzaam begint men daarna opnieuw uit elkaar te vallen, totdat Thomas als het enige originele lid Pere Ubu in leven houdt en als Vader Ubu de scepter zwaait.
Met de jaren keert ook de zwartgalligheid terug in de muziek van Thomas en zijn huursoldaten, wat zijn hoogtepunt vindt in een muzikale adaptie van Ubu Roi met het album Long Live Père Ubu! (2009). Ook op naar noir-detectives vernoemde albums als Lady From Shanghai (2013) en The Long Goodbye (2019) weerklinkt een donkere en pessimistische Thomas tegen een decor van gruizige en industriële post-punk. Zijn gezondheid liet hem al jaren in de steek, wat hem niet van het podium afhield, waar hij noodgedwongen zittend optrad, maar nog steeds het publiek in de ban wist te houden van een volstrekt authentiek universum.
Mark Ritsema
De eerste jaren van Pere Ubu worden verzameld op de cd-box Datapanik In The Year Zero.
