Op 17 januari 2026 werd de Popprijs 2025 toegewezen aan Suzan en Freek. De jaarlijkse publieke uitreiking op het ESNS festival brengt vaak beroering teweeg, tussen voor- en tegenstanders van de winnaars. Een terugblik op de belangrijkste popmuziekprijs van Nederland, die in 1986 in leven werd geroepen en een mooi beeld geeft van de diversiteit en commerciële groei van de Nederlandse popmuziek gedurende de afgelopen decennia.
De Popprijs is een initiatief van Buma Cultuur dat in 1986 nog Conamus heet en als doel heeft het ondersteunen en promoten van Nederlandse muziek. De Popprijs is de belangrijkste muziekprijs van de Nederlandse popmuziek en bestaat uit tienduizend euro en een beeld van Theo Mackaay. Een vakjury verkiest een band of artiest die in het afgelopen jaar de meeste impact heeft gehad.
De eerste Popprijs (dan nog BV Popprijs) wordt uitgereikt aan zangeres Mathilde Santing in de Amsterdamse discotheek Escape. Wanneer Conamus in 1992 medeorganisator wordt van het festival Noorderslag in Groningen (dat al bestaat sinds 1986) worden de bekendmaking en uitreiking steevast om 22:45 gehouden op zaterdag in de Oosterpoort. De eerste band die hier de prijs ontvangt uit handen van toenmalig Conamus-directeur Jerney Kaagman is The Ex.
De lijst van winnaars geeft een mooi beeld van 40 jaar Nederlandse popcultuur. Deze wordt aanvankelijk gedomineerd door populaire indiebands als Nits (1989), Urban Dance Squad (1990) en The Scene (1992). Terwijl Noorderslag onderdeel wordt van het meerdaagse internationale festival ESNS, gaat de prijs met de jaren meer richting hiphop-acts als Osdorp Posse (1995) en The Opposites (2013), dance-coryfeeën als Tiësto (2002) en Armin van Buuren (2007) en mainstream artiesten als Anouk (2001) en Ali B (2004). Uiteindelijk zegt dat vooral veel over de diversiteit en commerciële groei van de Nederlandse popmuziek gedurende de afgelopen decennia, maar daar wordt niet altijd hetzelfde over gedacht.
De jurykeuze voor mainstream-acts leidt vaak tot frustratie bij het publiek. Aanvankelijk is Noorderslag nog een festival bij uitstek voor opkomende Nederlandse indiebands en -artiesten. Het festivalpubliek moet weinig weten van Anouk of Ali B en begint er een gewoonte van te maken om met bier te gooien naar winnaars. De ongekende bierdouche die 2 Unlimited tijdens de uitreiking van 1995 over zich heen krijgt haalt de kranten. Vanaf dat moment wordt het biergooien een jaarlijkse traditie. In 2016 wordt het definitief afgeschaft en gaan de bars dicht tijdens de uitreiking.
De jury maakt ook wel eens een ongelukkige of iets te eigenzinnige keuze. Zo gaat de prijs in 1996 naar Eboman. Maar de Arnhemse samplepionier Jeroen Hofs kent eigenlijk alleen succes met zijn single Donuts With Buddah en verdwijnt na het tegenvallende debuutalbum Hold Your Horses (dat pas in 2023 verschijnt) van het toneel. Het easytune-duo Arling & Cameron is in 2000 zelf net zo verbaast over het winnen van de prijs als het publiek. De platen van deze studio-act kennen dan ook vooral succes in het buitenland. Ook de keuze voor Roxy Dekker kan bij de uitreiking in 2025 rekenen op kritiek bij zowel publiek als media, die vinden dat de zangeres op dat moment nog te weinig muzikale bagage heeft voor zo’n prijs.
2025 was een mooi jaar voor de Nederlandse popmuziek. Onder andere Sef, S10 en Marathon speelden zich in de kijker met goed ontvangen albums, uitverkochte concerten en spraakmakende festivaloptredens. De jury koos echter voor het Suzan en Freek met als motivatie: ‘Niemand drukte het afgelopen jaar een groter stempel op de Nederlandse popmuziek dan dit duo’. De keuze om in 2026 door te spelen zolang de ongeneeslijk zieke Freek hiertoe in staat is, geeft voor het liefdespaar een extra dimensie aan het winnen van de prijs. Het zal de discussie of het volkspop-duo de prijs al of niet verdiend heeft niet doen verstommen. Die traditie verandert niet.
Mark Ritsema
