De saxofoonnoten van Frits Kaatee vulden op 16 juli 1976 de hal van het Nederlands Congres Centrum in Den Haag. Nog voor Dizzy Gillespie, Count Basie, Ray Charles en Willem Breuker Kollektief diezelfde avond, heette de muziek van Kwartet Frits Kaatee bezoekers welkom op de allereerste editie van het North Sea Jazz Festival. Dit jaar viert het festival zijn vijftigjarig jubileum. Door de jaren heen omvatte de programmering een steeds breder muzikaal palet met ruimte voor onder meer soul, hiphop, r&b, nu-jazz en elektronica, ook van Nederlandse bodem.
Jazz beweegt, transformeert, past zich aan en luistert naar de wereld om zich heen. Dat is ook onmiskenbaar in de fusion van Nederlandse muzikanten zoals Chris Hinze, Hans Dulfer en Jasper van ‘t Hof die in de jaren tachtig - en daarna - op North Sea Jazz stonden.
In dat decennium groeide ook een ander soort fusie: stijlen als funk, jazz, house en hiphop kwamen samen in acid jazz, waar North Sea Jazz uiteraard ook gehoor aan gaf. Niet alleen met pionierende bands als Incognito en Brand New Heavies uit Londen, waar de stijl zijn oorsprong vond, maar ook uit Nederland: in 1995 stond trompettiste Saskia Laroo naast hen op het affiche na de release van haar debuutalbum It’s Like Jazz.
De opkomst van neo-soul eind jaren negentig bracht een nieuwe lichting optredens met zich mee. Zo zijn de beelden van een bezeten D’Angelo op North Sea Jazz 2000 inmiddels iconisch, mede door de documentaire Devil’s Pie van de Nederlandse documentairemaker Carine Bijlsma.
Ook Nederlandse r&b- en soulartiesten vonden hun weg naar het festival. Een paar jaar nadat North Sea Jazz verhuisde van Den Haag naar Rotterdam, trad zangeres Sabrina Starke op in haar thuisstad na de release van haar debuutalbum op het legendarische jazzlabel Blue Note Records. Ze ging daarmee artiesten als Ntjam Rosie, Giovanca en Kris Berry op het festival voor.
In 2026 sluit hiphopgroep The Roots de eerste dag van de jubileumeditie af met een speciaal The Roots & Special Guests-programma. Met inmiddels vier optredens op North Sea Jazz laat de band zien hoe nauw jazz en hiphop verbonden zijn. Na Guru’s Jazzmatazz (1996) en Slum Village (2000) was The Roots (2003) één van de eerste internationale hiphopacts op het festival, toen nog in Den Haag. Uit eigen land vergezelde rapper Brainpower een jaar eerder de funkband Seven Eleven op het festival. Pete Philly en Perquisite brachten jaren later live-opnamen van North Sea Jazz uit op Mystery Repeats: The Live Edition. Op de jubileum-editie debuteert rapper en zanger Frenna met band in de grote Nile-zaal.
‘In de grote P.W.A. zaal zit de nostalgie te staren naar Count Basie met een afschuwelijk uitziende drummer en in de Sweelinckzaal hebben de eerste uit hun neus etende, op sandalen lopende avant-garde liefhebbers zich reeds gemeld’, schreef saxofonist Hans Dulfer in 1976 in zijn OOR-recensie over de eerste editie van North Sea Jazz. Het laat zien dat de verscheidenheid aan stijlen en nieuwe richtingen al vijftig jaar in het DNA van North Sea Jazz Festival zit: van het verleden tot de toekomst. En de narrige Hans Dulfer speelt 50 jaar later, op zijn 86e, niet voor het eerst zelf op het festival.
Danny Veekens
Duik met de serie North Sea Jazz: Legendary Concerts in de rijke historie van vijftig jaar North Sea Jazz Festival.
Website North Sea Jazz Festival
Foto - Frenna
